Egipt uwolni aresztowanych za indywidualne wydobycie złota, kończy walkę z tym sektorem – ale nie bez haczyka
Egipt rezygnuje z zakazu indywidualnego, rzemieślniczego wydobycia złota – i tłumienia tego zjawiska metodami represyjnymi. Te ostatnie, niejednokrotnie stosowane ze znacznym rozmachem oraz sporym nakładem sił i środków, nie doprowadziły jednak – jak się skądinąd można było tego spodziewać – do wyeliminowania wydobywczej aktywności drobnych zainteresowanych. Wprost przeciwnie, pomimo zakazów, Egipcjanie poszukiwali i poszukują nadal złota tam, gdzie ono występuje, nie bacząc na zakazy i groźby władz w Kairze. Teraz te zmieniają swoje podejście – choć z dość wyrachowanych przyczyn.
Jak zapowiedzieli egipscy politycy, osoby uwięzione za indywidualne pozyskiwanie kruszcu mają bowiem zostać zwolnione z więzień. Zapowiedź ta, odczytywana jako amnestia, ma jednak zależeć od spełnienia warunków, których dotąd nie sprecyzowano w żadnym akcie prawnym (wspomniano jedynie, że amnestią mogą zostać objęci rzemieślniczy wydobywcy, lecz nie osoby winne cięższych przestępstw). Co więcej, nie oznacza to także, że władze w Kairze całkowicie rezygnują z działań wymierzonych w ten sektor. Tyle że zmieniają ich wektor.
Przejąć to, czego nie udało się zdusić
Odtąd bowiem polityka ma być ukierunkowana nie tyle na zwalczanie rzemieślniczego wydobycia kruszcu, co na podporządkowanie go ekonomicznym planom władz. Środkiem do tego ma być wprowadzenie przymusu koncesyjnego w odniesieniu do indywidualnych wydobywców. Co ciekawe, koncesje te wydawać mają nie organy państwa, a nowo utworzona, monopolistyczna firma podporządkowana Urzędowi ds. Przyszłości Egiptu. Urząd ów, podlegający obecnie administracji prezydenta, wbrew nazwie kojarzy się raczej z przeszłością tego kraju i kontrolował niegdyś należące do egipskiej armii firmy z sektora rolniczego.
Co ciekawe, na drodze do tego monopolu spółka ta może mieć konkurencję – ze strony innej państwowej firmy. Chodzi o Shalateen Mineral Resources Company, w 34 proc. należącą do Organizacji Projektów Służby Narodowej (podlegającej z kolei, bez zaskoczenia, egipskiej armii…), która od lat „legalizuje” kopaczy, formalnie czyniąc z nich swych pracowników. Firma ta podniosła w ten sposób swe wydobycie z 266 kg kruszcu w 2020 r. do 950 kg w 2025 r. Rząd chce, aby Egipt do 2030 r. wydobywał 800 tys. uncji złota. Plany władz zakładają także podniesienie udziału górnictwa w PKB z poniżej 1 do 6 proc.
Egipt chce złota, Egipcjanie też
Oczywiście pytań, jakie się przy tej okazji pojawiają, jest więcej niż odpowiedzi. Konieczność ubiegania się o uznaniową licencję, na nieznanych na razie warunkach, sama w sobie może być dla wielu wydobywców warunkiem zaporowym. Co więcej, amnestia nie dotyczyłaby poszukiwaczy winnych innych naruszeń prawa niż tylko nielicencjonowanego wydobycie – a skądinąd wiadomo, że w branży tej działają dobrze zorganizowane grupy plemienne oraz przestępcze. Wydobywcy mieliby także oddać egipskim siłom zbrojnym swoją broń. Nierozstrzygnięty jest też status cudzoziemców, co w regionach pogranicznych ma spore znaczenie.
Egipt dysponuje złożami złota szacowanymi na 6,7 mln uncji, położonymi na Pustyni Wschodniej. Przez dekady egipska armia miała monopol na eksploatację kruszcu. Lokalna ludność, a zwłaszcza pustynne plemiona i klany, nie przejmowała się jednak zbytnio tym monopolem, na szeroką skalę prowadząc rzemieślnicze wydobycie bez oglądania się na Kair. Dodatkowo przez Egipt trafia na rynki część złota szmuglowanego z ogarniętego wojną domową Sudanu. Wojna ta – właśnie z uwagi na złoto – rozlewa się też niekiedy na egipskie pogranicze, gdzie w tym miesiącu doszło do serii krwawych starć.
