SEC ograniczyła liczbę postępowań o 24 proc. Sprawy kryptowalutowe wśród najważniejszych działań agencji
Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) wszczęła w bieżącym roku fiskalnym 348 działań egzekucyjnych – o 23,7 proc. mniej niż rok wcześniej, gdy odnotowano 456 takich spraw. To najniższy wynik od 1991 r., a wśród tegorocznych działań regulatora znalazły się m.in. postępowania dotyczące oszustw inwestycyjnych związanych z kryptowalutami, domniemanej defraudacji środków przeznaczonych na kopanie Bitcoina oraz nieprawidłowości przy audytach giełdy FTX.
Dane opublikowane 10 listopada pokazują wyraźną zmianę skali aktywności amerykańskiego regulatora pod kierownictwem Paula Atkinsa. SEC podkreśla jednak, że sama liczba spraw nie jest miarą skuteczności nadzoru, a priorytetem mają być poważne naruszenia prawa i ochrona inwestorów.
SEC wszczęła najmniej postępowań od 1991 roku
Zgodnie z oficjalnym podsumowaniem SEC za rok fiskalny 2026 agencja wszczęła łącznie 348 działań egzekucyjnych. W tej liczbie znalazło się 235 samodzielnych działań oraz 113 postępowań administracyjnych będących następstwem wcześniejszych rozstrzygnięć, takich jak wyroki karne czy zakazy sądowe. Rok fiskalny zakończył się 30 września 2026 r. W załączniku statystycznym SEC rozbiła drugą kategorię na 47 postępowań następczych i 66 spraw dotyczących zaległych dokumentów.
W poprzednim roku SEC odnotowała 456 działań egzekucyjnych. Spadek wyniósł zatem 108 spraw, czyli około 23,7 proc. Jak wynika z analizy Reutersa dotyczącej statystyk regulatora, tegoroczny wynik jest najniższy od 1991 r.
[KLIKNIJ, ABY POWIĘKSZYĆ]
Zmniejszyła się również wartość orzeczonych świadczeń finansowych. SEC uzyskała nakazy opiewające łącznie na 1,095 mld USD, na co złożyło się 343 mln USD kar cywilnych oraz 752 mln USD zwrotu bezprawnie uzyskanych korzyści wraz z odsetkami. Warto zaznaczyć, że 235 mln USD z tej drugiej kwoty uznano za zaspokojone na podstawie orzeczenia sądu w odrębnym postępowaniu, niezwiązanym bezpośrednio z działaniami SEC. Jednocześnie agencja poinformowała o przekazaniu około 731 mln USD ponad 250 tys. poszkodowanych inwestorów.
Przewodniczący SEC Paul Atkins zaznaczył, że liczba postępowań i wysokość kar nie są jedynymi wskaźnikami efektywności instytucji. Według niego działania regulatora powinny koncentrować się na konsekwentnym egzekwowaniu prawa, ochronie inwestorów i przywracaniu zaufania do amerykańskich rynków kapitałowych.
Oszustwa kryptowalutowe i defraudacja środków na kopanie Bitcoina
Wśród spraw wymienionych w rocznym podsumowaniu SEC znalazły się postępowania dotyczące oszustw z wykorzystaniem fałszywych platform kryptowalutowych. 22 grudnia 2025 r. regulator oskarżył trzy podmioty przedstawiające się jako platformy handlu aktywami cyfrowymi oraz cztery kluby inwestycyjne o udział w procederze, który miał doprowadzić do wyłudzenia co najmniej 14 mln USD od inwestorów detalicznych.
Według dokumentacji SEC dotyczącej tej sprawy oszuści pozyskiwali ofiary za pośrednictwem reklam w mediach społecznościowych i grup inwestycyjnych działających m.in. na WhatsAppie. Obiecywali zyski dzięki wskazówkom inwestycyjnym generowanym przez sztuczną inteligencję, a następnie kierowali użytkowników na fikcyjne platformy kryptowalutowe. W rzeczywistości transakcje nie były tam realizowane, a oferowane inwestorom tokeny nie istniały. Według zarzutów wpłacone pieniądze zostały przywłaszczone i przetransferowane za granicę.
Kolejna sprawa dotyczyła Danha C. Vo, założyciela i dyrektora generalnego firmy VBit Technologies, działającej w branży wydobywania Bitcoinów. SEC zarzuciła mu pozyskanie ponad 95,6 mln USD od około 6400 inwestorów oraz przywłaszczenie 48,5 mln USD z powierzonych środków. Według skargi firma sprzedawała umowy na hosting urządzeń do kopania kryptowalut, choć faktycznie dysponowała znacznie mniejszą liczbą maszyn, niż deklarowała. Szczegóły postępowania przeciwko założycielowi VBit opublikowano 17 grudnia 2025 r.
FTX i zmiana podejścia do egzekwowania przepisów
W zestawieniu SEC znalazła się również sprawa Francisa Deckera, partnera firmy audytorskiej Prager Metis, który kierował zespołem odpowiedzialnym za audyty FTX. 8 kwietnia 2026 r. regulator zawarł z nim ugodę dotyczącą uchybień w przeprowadzaniu kontroli finansowych upadłej giełdy. SEC uznała, że Decker nie miał wystarczającej wiedzy o działalności FTX i rynku aktywów cyfrowych, a zespół audytowy nie dysponował odpowiednimi kompetencjami do przeprowadzenia rzetelnej kontroli.
Treść rozstrzygnięcia SEC w sprawie audytora FTX wskazuje, że Decker zgodził się na zakaz wykonywania czynności księgowego przed Komisją, z możliwością ubiegania się o przywrócenie uprawnień po upływie dwóch lat. Nie przyznał się przy tym do zarzutów ani im nie zaprzeczył.
Spadek aktywności SEC w obszarze kryptowalut był widoczny już wcześniej. Z raportu Cornerstone Research dotyczącego egzekwowania przepisów wobec rynku kryptowalut w 2025 r. wynika, że agencja wszczęła wówczas 13 postępowań związanych z aktywami cyfrowymi, wobec 33 rok wcześniej. Oznaczało to spadek o 60 proc. Dane te dotyczą lat kalendarzowych. Pięć z trzynastu spraw rozpoczęto jeszcze przed odejściem Gary’ego Genslera ze stanowiska przewodniczącego SEC w styczniu 2025 r.
Jednocześnie regulator zapowiada rozwijanie narzędzi analitycznych. W roku fiskalnym 2026 uruchomił Office of Super Intelligence and Analytics, którego zadaniem jest wykorzystywanie zaawansowanej analizy danych do wykrywania nieprawidłowości. SEC wskazuje, że biuro będzie rozwijać m.in. wykrywanie anomalii, analizę dokumentów i transkrypcji oraz analizę transakcji na blockchainie i przepływów finansowych. Ma to pomóc w szybszym identyfikowaniu potencjalnych nadużyć.
Zmniejszenie liczby postępowań nie oznacza więc całkowitego wycofania się SEC z nadzoru nad rynkiem kryptowalut. Zmienia się jednak sposób ustalania priorytetów: regulator deklaruje większą koncentrację na oszustwach, defraudacjach i naruszeniach bezpośrednio uderzających w inwestorów, zamiast maksymalizowania liczby wszczynanych spraw.
Więcej o zmianach w podejściu SEC do regulacji rynku kryptowalut pisaliśmy w tym artykule.
Przeczytaj również:
Coinbase, Kalshi i Kraken stają po stronie CFTC. Spór o kontrakty perpetual na akcje trafia do sądu
Uśpiony portfel Ethereum przeniósł 4,6 mln USD. Oszuści zastawili pułapkę w trzy minuty
