Nie tylko Australia. Ten kraj jako pierwszy w UE banuje social media dla nieletnich

Grecja przygotowuje się do wprowadzenia restrykcyjnego zakazu korzystania z social mediów dla osób poniżej 15 roku życia. Decyzja rządu pod przewodnictwem Kyriakosa Mitsotakisa jest odpowiedzią na dramatyczne apele rodziców, którzy przyznają, że tradycyjne metody wychowawcze i próby ograniczania czasu przed ekranem zawiodły w starciu z algorytmami gigantów technologicznych.

Premier Mitsotakis zasugerował, że Grecja podąży śladem Australii, która już w grudniu ubiegłego roku nałożyła na firmy technologiczne obowiązek blokowania dostępu dla osób poniżej 16 roku życia pod rygorem gigantycznych kar finansowych. Statystyki publikowane przez greckie ośrodki badawcze są alarmujące, ponieważ aż 75% dzieci korzystających z sieci to uczniowie szkół podstawowych, którzy nie posiadają mechanizmów obronnych przed manipulacją i cyberprzemocą. George Kormas z greckiego Centrum Bezpiecznego Internetu zauważa, że liczba zgłoszeń dotyczących nękania rówieśniczego w sieci wzrosła ponad dwukrotnie w ciągu ostatniego roku, co potwierdza tezę o utracie kontroli nad cyfrowym bezpieczeństwem najmłodszych.

Grecki model walki z cyfrowym uzależnieniem

Rządowe plany popiera blisko 80% społeczeństwa, co wynika z rosnącej świadomości zagrożeń, jakie niosą ze sobą platformy należące do Meta czy TikTok. Athanasios Theocharis, kierujący Narodową Organizacją ds. Zapobiegania i Leczenia Uzależnień, wskazuje, że prawie połowa nastolatków w Grecji odczuła już negatywne skutki nadmiernej obecności w mediach społecznościowych, objawiające się stanami lękowymi lub izolacją społeczną.

Eksperci podkreślają, że problem nie dotyczy wyłącznie treści, ale samej mechaniki działania aplikacji, które są projektowane w celu maksymalnego wydłużenia czasu ekspozycji użytkownika na ekran. Sęk w tym, że bez rygorystycznej weryfikacji wieku na poziomie systemowym platformy zawsze znajdą sposób na obejście lokalnych regulacji w celu utrzymania przychodów reklamowych. W greckich szkołach już teraz obowiązuje całkowity zakaz używania telefonów komórkowych, co ma być pierwszym krokiem do szerszej detoksykacji cyfrowej młodego pokolenia. Rodzice oczekują jednak bardziej zdecydowanych działań, które przeniosą odpowiedzialność za weryfikację użytkowników na korporacje technologiczne, dysponujące budżetami liczonymi w mld USD.

Koszty społeczne i opór cyfrowych gigantów

Wprowadzenie zakazu budzi jednak liczne kontrowersje dotyczące technicznej strony egzekwowania nowych przepisów oraz prywatności danych przesyłanych w procesie weryfikacji wieku. Niektórzy analitycy wskazują, że państwowy zakaz może zepchnąć aktywność młodzieży do cyfrowego podziemia, gdzie kontrola rodzicielska będzie jeszcze trudniejsza do sprawowania. Mimo tych obaw greckie ministerstwa pracują nad rozwiązaniami, które mają zmusić dostawców usług internetowych do współpracy przy blokowaniu dostępu dla nieletnich.

Przeciwnicy regulacji podnoszą argument, że to rodzina, a nie państwo, powinna decydować o modelu wychowania, jednak skala problemu uzależnień w Grecji zdaje się przyćmiewać te głosy. Skutki finansowe dla branży reklamowej mogą być znaczące, biorąc pod uwagę, że rynek reklam kierowanych do młodzieży generuje rocznie setki mln USD globalnych wpływów. Ostateczna wersja ustawy ma zostać zaprezentowana w najbliższych dniach i prawdopodobnie stanie się wzorcem dla kolejnych krajów Unii Europejskiej zmagających się z podobnymi wyzwaniami społecznymi.

Psychologia ekranu i przyszłość pokolenia Alfa

Zjawisko szantażu internetowego, dezinformacji oraz mowy nienawiści stało się codziennością dla greckich nastolatków, co zmusza system opieki zdrowotnej do adaptacji do nowych rodzajów traum. Specjaliści od higieny cyfrowej podkreślają, że mózg dziecka nie jest biologicznie przystosowany do przetwarzania tak dużej ilości bodźców generowanych przez algorytmy mediów społecznościowych. Próba odzyskania kontroli nad czasem wolnym dzieci jest postrzegana przez rząd w Atenach jako inwestycję w zdrowie psychiczne przyszłych obywateli.

Choć nastolatkowie wyrażają obawy przed utratą kontaktu z rówieśnikami, psycholodzy argumentują, że przywrócenie relacji w świecie rzeczywistym jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego. Sukces greckiego eksperymentu będzie zależał od tego, czy państwu uda się skutecznie wyegzekwować prawo od firm, których kapitalizacja rynkowa często przekracza 1 bln USD, co czyni je potężniejszymi od niejednej gospodarki narodowej.