Ogromne załamanie i lekkie odbicie cen palladu. Czołowy producent sugeruje ograniczenie podaży
Rynek palladu przeżywa w ostatnim czasie wstrząsy, które przypominają bardziej załamanie – tyle, że w bardzo zwolnionym tempie – niż zwykłą zmienność. Metal szlachetny, bez którego nie obejdzie się szereg branż (by wymienić produkcję samochodową, elektroniczną czy chemiczną), stracił w październiku około jednej piątej wartości – w porównaniu do wygórowanych wartości z początku roku jest on zaś obecnie ponad połowę tańszy. W ciągu ostatniego tygodnia pallad odbił w górę, przekraczając psychologiczną granicę – nie na tyle jednak, by można było mówić o większej zmianie trendu.
Przekroczenie owej psychologicznej granicy – 1000 dolarów za uncję – w dół mogło przy tym zwiastować jeszcze większe spadki. Notowania cen spot za pallad osunęły się 3 listopada do 935 dol. za uncję, czyli najniżej od maja 2025 roku. Następnie 5 listopada odbiły do około 1040 dol. za uncję – tyle, że jeszcze w styczniu tego roku przekraczały 2000 dol. W piątek 6 listopada kurs znów zniżkował do 1017 dol., o 2,63 proc. dzień do dnia i blisko 27 proc. w skali roku – w chwili pisania tych słów wracając do poziomu raptem 1045 dol. Bank UBS ściął prognozę cenową na najbliższe 12 miesięcy o 100–200 dol., do 1100 dol. za uncję.
Za te spadki odpowiadać ma redukcja popytu oraz nagromadzone zapasy metalu – zwłaszcza na jednym, bardzo ważnym rynku. Zamówienia na pallad drastycznie zredukowały Chiny – import tego metalu z Rosji runął we wrześniu o 70 proc. w skali roku, do 1,56 t, o wartości 77,7 mln dol. Wobec sierpnia stanowi to redukcję o blisko 30 proc. Z kolei przywóz rosyjskiego palladu nieobrobionego do Chin spadł o połowę, do 2,9 t. Dziewięciomiesięczny bilans opiewa wprawdzie na 25,9 t za 1,5 mld dol. – to jednak efekt sankcji oraz utrudnień na rynku amerykańskim, gdzie trwało zakończone w maju b.r. postępowanie antydumpingowe.
Produkcji będzie mniej, samego palladu też
Chiny przestają kupować pallad w dotychczasowych ilościach, bowiem produkcja, w której jest on wykorzystywany, także spada. Metal ten wykorzystuje się m.in. w konstrukcji ogniw paliwowych, powłok złączy i podzespołów elektronicznych czy jako składnik stopów używanych w lotnictwie i medycynie. Za najwięcej, bo ponad 80 proc. zużycia, odpowiada jednak produkcja katalizatorów samochodowych. Tymczasem S&P prognozuje na ten rok spadek globalnej produkcji samochodów o 3 proc., do 91,7 mln, przy czym w przypadku aut spalinowych ma ona spaść o 7 proc., do 74,2 mln, i o dalsze 5 proc. w 2027 roku.
Niejako dla równowagi spada jednak też podaż. Rosyjski Nornickel, odpowiadający za ok. 40 proc. światowej podaży, utrzymał na ten rok plan produkcji 2,415–2,465 mln uncji (to 9,5–11,7 proc. mniej niż w zeszłym roku), choć produkowany przezeń pallad od kwietnia 2024 roku nie trafia do nowych dostaw na giełdach LME i CME. Produkcja palladu w trzecim kwartale wzrosła o 25 proc., do 736 tys. uncji. Jednak planowany na 9 miesięcy remont jednego z dwóch pieców do wytopu zawiesinowego (flash-smelting furnace) w hucie „Nadieżda” w Norylsku wyłączy połowę zdolności produkcyjnych palladu w latach 2027–2028.
I choć w perspektywie dekady niektórzy obserwatorzy spodziewają się, że pallad radykalnie zyska na wartości, to wzrosty te mogą dać się odczuć – naturalnie przy założeniu względnie stabilnej koniunktury, co bynajmniej nie musi się sprawdzić – dopiero za wspomniany rok albo dwa.
