Vitalik Buterin popiera leanPCS. Ethereum może szybciej rozwijać zabezpieczenia postkwantowe

Vitalik Buterin popiera leanPCS. Ethereum może szybciej rozwijać zabezpieczenia postkwantowe

Vitalik Buterin zmienił stanowisko wobec leanPCS – rozwiązania, które może przyspieszyć rozwój infrastruktury kryptograficznej Ethereum i przygotowania sieci na zagrożenia ze strony komputerów kwantowych. Koncepcja ma zapewnić większą elastyczność w obsłudze dowodów kryptograficznych bez konieczności szybkiego uzgadniania całego nowego środowiska obliczeniowego, a jej rozwój wiąże się z szerszymi pracami nad propozycją EIP-8288.

Ethereum i leanPCS. Dlaczego Buterin zmienił zdanie?

Współzałożyciel Ethereum poinformował na platformie X, że w ciągu ostatnich tygodni przeszedł od zdecydowanego sceptycyzmu wobec leanPCS do dużego optymizmu. W swoim wpisie wyjaśnił różnice między trzema podejściami rozwijanymi w ramach prac nad kryptografią Ethereum: leanSPHINCS, leanSTARK i leanPCS.

żródło: X

Wszystkie wpisują się w szerszy kierunek przygotowywania sieci na przyszłe zagrożenia kryptograficzne, ale rozwiązują różne problemy. leanSPHINCS opiera się na odpornym na komputery kwantowe schemacie podpisów SPHINCS i może służyć do zabezpieczania kont użytkowników. leanSTARK pozwala natomiast potwierdzać poprawność bardziej złożonych obliczeń za pomocą dowodów STARK.

leanPCS wykorzystuje z kolei schematy zobowiązań wielomianowych (Polynomial Commitment Schemes). Jego zaletą jest większa elastyczność w wyborze systemów dowodów działających poza blockchainem. Według Buterina rozwiązanie może zapewnić funkcjonalność zbliżoną do leanSTARK bez konieczności wcześniejszego uzgodnienia pełnego standardu architektury instrukcji, czyli ISA, wykorzystywanej przez programy użytkowników.

Duże podpisy i dowody stanowią wyzwanie dla Ethereum

Problem wynika przede wszystkim z rozmiaru danych wymaganych przez nowe schematy kryptograficzne. Standardowy podpis transakcji Ethereum oparty na ECDSA zajmuje około 65 bajtów. Tymczasem proponowane podpisy odporne na ataki kwantowe mogą wymagać około 2–3 kB, a dowody STARK wykorzystywane w aplikacjach kryptograficznych mogą przekraczać 128 kB.

Bez dodatkowych mechanizmów agregacji bezpośrednie umieszczanie takich danych w blockchainie zwiększałoby zapotrzebowanie na przestrzeń w blokach i podnosiło koszty weryfikacji. Szczególnie dotkliwe mogłoby to być dla protokołów prywatności, które wykorzystują rozbudowane dowody matematyczne do potwierdzania poprawności operacji bez ujawniania wszystkich szczegółów transakcji.

Jednym ze sposobów ograniczenia tego problemu jest agregowanie wielu podpisów i dowodów w jeden wspólny dowód. Zamiast wielokrotnie przesyłać i weryfikować duże zestawy danych, sieć mogłaby sprawdzać zbiorczy dowód potwierdzający poprawność uwzględnionych operacji.

EIP-8288 zakłada agregację dowodów w mempoolu

Z tym kierunkiem prac związana jest propozycja EIP-8288, której współautorami są Vitalik Buterin i Thomas Coratger. Projekt zakłada wykorzystanie rekurencyjnych dowodów STARK do agregowania podpisów kryptograficznych i innych dowodów jeszcze na etapie mempoola, czyli przed umieszczeniem transakcji w bloku.

W praktyce węzły sieci zbierałyby informacje o podpisach i dowodach dołączonych do transakcji, a następnie łączyły je w zbiorcze dowody. Kolejne warstwy agregacji mogłyby tworzyć dowody rekurencyjne, aż do uzyskania jednego wspólnego potwierdzenia dla operacji uwzględnionych w bloku. Dzięki temu blockchain nie musiałby przechowywać wszystkich oryginalnych danych w ich pełnej postaci.

EIP-8288 wykorzystuje narzędzia rozwijane w ramach Lean Ethereum i przewiduje obsługę między innymi podpisów leanSPHINCS oraz dowodów STARK. leanPCS jest natomiast odrębną koncepcją, która może stanowić bardziej elastyczną drogę do obsługi różnych systemów dowodów.

Dokumentacja EIP-8288 pozostaje na etapie projektu. Wskazuje również, że implementacja referencyjna nie została jeszcze przygotowana, a wdrożenie propozycji wymagałoby aktualizacji protokołu Ethereum.

leanPCS może przyspieszyć rozwój kryptografii

Buterin wskazuje, że leanSTARK wymaga wcześniejszego uzgodnienia standardu ISA, czyli zestawu instrukcji, według którego wykonywane byłyby programy użytkowników. To istotna decyzja architektoniczna, która wymagałaby szerokiego porozumienia w społeczności Ethereum i mogłaby wydłużyć prace nad wdrożeniem.

leanPCS ma ograniczyć tę przeszkodę. Rozwiązanie wymaga mniejszego zakresu standaryzacji i pozwala zachować większą swobodę w doborze systemów dowodów działających poza blockchainem. Ceną jest mniej efektywna obsługa części operacji bezpośrednio w sieci w porównaniu z podejściem leanSTARK.

Według Buterina leanPCS może jednak zapewnić stosunkowo szybko ogólną funkcjonalność zbliżoną do leanSTARK. Oba podejścia nie muszą się przy tym wzajemnie wykluczać i w przyszłości mogą być wykorzystywane równolegle.

Ochrona kwantowa jednym z priorytetów rozwoju Ethereum

Dyskusja o leanPCS wpisuje się w szerszą zmianę priorytetów rozwoju Ethereum. Fundacja Ethereum prowadzi prace nad zastąpieniem elementów kryptografii podatnych na ataki kwantowe rozwiązaniami odpornymi na tego rodzaju zagrożenia. Problem dotyczy między innymi podpisów transakcji, podpisów walidatorów oraz mechanizmów wykorzystywanych do zapewniania dostępności danych.

Odpowiednio zaawansowane komputery kwantowe mogłyby w przyszłości podważyć bezpieczeństwo obecnie stosowanych schematów podpisów cyfrowych. Nie oznacza to jednak, że dostępne dziś urządzenia są zdolne do przeprowadzania praktycznych ataków na Ethereum. Migracja do kryptografii postkwantowej jest wieloletnim procesem, który wymaga zmian w różnych warstwach protokołu.

Fundacja Ethereum wskazuje grudzień 2029 roku jako cel osiągnięcia pełnej odporności kwantowej sieci w warstwie wykonawczej, konsensusu i danych. Jest to jednak plan rozwoju, a nie gwarantowany termin zakończenia wszystkich prac.

O wcześniejszych działaniach związanych z przygotowaniem sieci na przyszłe zagrożenia pisaliśmy również w artykule o planach deweloperów Ethereum dotyczących zabezpieczenia milionów portfeli przed komputerami kwantowymi.

Poparcie Buterina dla leanPCS może przyspieszyć prace nad bardziej elastyczną infrastrukturą dowodów kryptograficznych. Nie oznacza jednak zatwierdzenia EIP-8288 ani wdrożenia gotowej ochrony postkwantowej. Na razie Ethereum rozwija kilka uzupełniających się rozwiązań, które mają ograniczyć koszty nowych zabezpieczeń i przygotować sieć na przyszłe zmiany w kryptografii.