Młodzi Europejczycy bez szans na własne mieszkanie. Polacy znaleźli wyjście z tej sytuacji
Z analiz przygotowanych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, wyłania się jednoznaczny obraz sytuacji pokolenia trzydziestolatków, dla których własny dom staje się luksusem.
Zjawisko to dotyka szerokie grupy społeczne w wielu rozwiniętych państwach, a eksperci wskazują na szereg skomplikowanych przyczyn ekonomicznych. W przeciętnym państwie Unii Europejskiej zaledwie 41 procent osób urodzonych w okolicach 1990 roku posiadało własne lokum w wieku 29 lat, podczas gdy w przypadku ich rówieśników z rocznika 1980 wskaźnik ten wynosił aż 52%. Co ciekawe, ten negatywny trend utrzymuje się niezależnie od lokalnych uwarunkowań politycznych w poszczególnych regionach strefy euro.
Przeanalizowane dane pochodzą z dwóch raportów, z których pierwszy pod tytułem „Mapping trends and gaps in household wealth across OECD countries” porównuje poszczególne roczniki z dwudziestu państw członkowskich. Drugie opracowanie pod nazwą „OECD Employment Outlook 2025” zestawia odsetek właścicieli lokali w połowie lat dziewięćdziesiątych z najnowszymi pomiarami statystycznymi. Aż w 70% poddanych analizie państw liczba trzydziestoletnich właścicieli własnych m2 wyraźnie spadła w porównaniu z ostatnią dekadą ubiegłego wieku.
Sytuacja młodych na rynku nieruchomości
Głównym czynnikiem uniemożliwiającym zakup pierwszego lokum są rosnące koszty finansowania oraz dynamiczny wzrost cen lokali na rynku pierwotnym i wtórnym. Od 2021 roku rosnące stopy procentowe drastycznie podniosły raty kredytów hipotecznych, a dynamika cen nieruchomości znacznie przewyższa tempo wzrostu rocznych wynagrodzeń.
Wypowiedzi przedstawicieli OECD dla mediów wskazują, że stosunkowo powolny wzrost płac dodatkowo ograniczył dostępność mieszkań, uniemożliwiając zebranie wymaganego wkładu własnego. Istotną rolę odgrywają tu również zmienione nawyki społeczne, ponieważ młodzi ludzie znacznie dłużej studiują, co opóźnia ich faktyczne wejście na rynek pracy. Dodatkowo ewentualny spadek po bliskich trafia do nich najczęściej na takim etapie życia, w którym nie stanowi już wsparcia przy zakupie pierwszego własnego lokum.
Drastyczne spadki wskaźników posiadania nieruchomości odnotowano w Irlandii, gdzie odsetek trzydziestoletnich właścicieli spadł z 81 procent do zaledwie 53 procent. Podobną tendencję zniżkową zarejestrowano w Grecji z poziomu 78 do 58 procent, w Wielkiej Brytanii z 74 do 56 procent oraz w Hiszpanii z 77 do 60 procent. Względną stabilność na tym tle zachowały jedynie państwa skandynawskie, takie jak Szwecja i Finlandia, a także Włochy.
Polska na przekór europejskim trendom
W tym skomplikowanym krajobrazie gospodarczym Polska wraz z wybranymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej stanowi wyraźny wyłom od ogólnoeuropejskiej reguły. Na Słowacji, w Czechach oraz w Polsce odsetek trzydziestoletnich właścicieli mieszkań wzrósł w ciągu ostatnich trzech dekad odpowiednio o 50, 40 i 20 punktów procentowych. Znawca problematyki rynkowej Ján Výbošťok ze Słowackiej Akademii Nauk tlumaczy ten stan rzeczy historycznymi skutkami transformacji ustrojowej, w ramach której lokatorzy masowo wykupywali państwowe lokale za ułamek wartości.
Obecnie w Polsce aż 77% osób w wieku od 30 do 39 lat posiada na własność dom lub mieszkanie, w którym żyje, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z 57% z połowy lat dziewięćdziesiątych. Warto jednak zaznaczyć, że ten wzrost nie był równomiernie rozłożony w strukturze dochodowej społeczeństwa. W grupie trzydziestolatków o najwyższych zarobkach odsetek właścicieli zwiększył się aż o około 28 punktów procentowych. Tymczasem wśród osób z najniższymi dochodami wzrost ten wyniósł niespełna 3 punkty procentowe, co pokazuje rosnącą dysproporcję majątkową w tej grupie wiekowej.
Przeczytaj o tym, co dzieje się po nieudanym głosowaniu w amerykańskim Senacie:
Po klęsce z CLARITY Act CFTC i SEC biorą sprawy w swoje ręce
oraz o tym, co szykuje Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych:
Bruksela bierze pod lupę Bitcoin, Ethereum i tokenizację. Nadchodzą wielkie kontrole
