Z ostatniej chwili: jest deal USA-Iran. Uzgodniono warunki układu pokojowego
Stany Zjednoczone oraz Iran uzgodniły warunki porozumienia pokojowego między tymi krajami, kończącego trwającą już formalnie 107 wojnę. Było to już wcześniej zapowiadane, jednak – biorąc pod uwagę wielokrotne niedotrzymywanie uprzednich zapowiedzi dotyczących układu pokojowego, szeroko przyjmowano je ze sceptycyzmem. Ku zaskoczeniu niektórych obserwatorów, zasadnicze negocjacje miały jednak zakończyć się powodzeniem.
Informacje te przekazał premier pośredniczącego w negocjacjach Pakistanu, Shehbaz Sharif, dodając, że porozumienie obejmuje nie tylko dwie główne strony, ale także ich sojuszników – co ma odnosić się do Izraela, Hezbollahu i zawieszenia broni w Libanie. Iran wielokrotnie groził, że nie zgodzi się na porozumienie nie obejmujące sprzymierzonego z nim Hezbollahu. Pytaniem pozostaje, czy Izrael zgodzi się wstrzymać własne działania – zwłaszcza, że także deklarował już, że zamierza odpowiadać na wszelkie ataki Hezbollahu, niezależnie od jakichkolwiek porozumień.
Donald Trump, który najmocniej naciskał na zawarcie układu, ogłosił, że porozumienie jest „kompletne”, i nakazał znieść amerykańską blokadę morską nałożoną przez Iran. W ramach wzajemności, ruch morski w cieśninie Ormuz ma zostać przywrócony, bez opłat tranzytowych na rzecz Teheranu, które ten usiłował wprowadzić. Cieśnina, przez którą przed wojną przepływało około 20% globalnego eksportu ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego, ma zostać niezwłocznie udostępniona dla żeglugi transportowej, w tym zwłaszcza tankowców – co ma przyczynić się do złagodzenia kryzysu na rynkach paliwowych.
Umowa przewiduje formalne przedłużenie rozejmu o kolejne 60 dni. Równocześnie, mają się niezwłocznie rozpocząć negocjacje „techniczne” (czy tylko techniczne…?) dotyczące irańskiego programu nuklearnego. Powiązane z tą kwestią ma być zagadnienie odmrożenia irańskich aktywów. Iran, pomimo ogłoszenia warunków, nie potwierdził jeszcze, że uważa porozumienie za obowiązujące. Jego przedstawiciele, w tym prezydent Masud Pezeszkian, minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi i rzecznik MZS Ismail Bakaji, sygnalizowali jednak w ciągu kilku poprzednich dni, że negocjacje są na ukończeniu.
Iran milczy, milczą też szczegóły
Donald Trump wielokrotnie zapowiadał podpisanie układu pokojowego z Iranem, jednak faktyczna realizacja tej zapowiedzi była wielokrotnie opóźniana – zaś formalnie obowiązujący rozejm w ciągu ubiegłych tygodni był wielokrotnie łamany przez obydwie strony, przy czym Iran i Stany Zjednoczone wzajemnie wymieniały się oskarżeniami o naruszenia. W przeciągu maja i czerwca negocjacje toczyły się w atmosferze niepewności, a same porozumienie było kilkukrotnie „na wyciągnięcie ręki”, by ostatecznie spełznąć na niczym.
Tym razem jednak, ku zaskoczeniu wielu obserwatorów, ogłoszenie uzgodnienia warunków porozumienia pokojowego padło z ust tak amerykańskiego prezydenta, jak i pakistańskiego premiera. Pozostaje poczekać, czy zawarty układ faktycznie doczeka się wdrożenia – a także jakie będą jego szczegółowe ustalenia (np. kto pokryje szkody wyrządzone państwom Zatoki Perskiej czy skąd pochodzić będą fundusze „odmrożone” na rzecz Iranu).
