Polacy boją się zakładać firmy. Prawie 10% spadek rejestracji nowych przedsiębiorstw
Przedsiębiorczość wśród Polaków wyraźnie wyhamowała. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że w II kwartale 2026 roku liczba rejestracji nowych przedsiębiorstw spadła o prawie 10% rok do roku. To bardzo wyraźna zmiana po wzroście odnotowanym jeszcze na początku tego roku. Jednocześnie przedsiębiorcy mierzą się ze słabszym popytem, wysokimi kosztami prowadzenia działalności oraz niepewnością co do przyszłości. Czy polskie firmy zaczynają coraz ostrożniej podchodzić do zakładania nowych biznesów?
Dane GUS wskazują na mocne wyhamowanie rejestracji nowych firm
W II kwartale 2026 roku w Polsce zarejestrowano około 80 tys. nowych przedsiębiorstw. Oznacza to spadek o 9,2% w porównaniu z analogicznym okresem w 2025 roku. Dla porównania, w I kwartale tego roku GUS odnotował 89 004 rejestracje, czyli o 2% więcej, niż rok wcześniej.
Skala zmian jest więc bardzo wyraźna. Jeszcze kilka miesięcy wcześniej statystyki sugerowały względną stabilizację aktywności przedsiębiorców, podczas gdy dane za II kwartał przynoszą zdecydowanie mniej optymistyczny obraz. Warto jednak pamiętać, że liczba rejestracji nie jest bezpośrednim miernikiem kondycji całej gospodarki. Pokazuje skłonność do zakładania działalności gospodarczej w danym okresie. Jednak, jeśli trend utrzyma się w kolejnych odczytach, to nie będzie już można bagatelizować tych danych.
Dlaczego Polacy obawiają się zakładać firmy?
Jedną z przyczyn spadku rejestracji nowych firm prawdopodobnie jest coraz większa ostrożność. Założenie firmy oznacza dziś konieczność zmierzenia się m.in. z kosztami pracy, składkami, podatkami oraz niepewnością np. co do popytu na dany produkt na rynku. Dodatkowym elementem, który wzmacnia niepewność są częste zmiany przepisów. Ostatnią ważną zmianą było nadanie nowych uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy.
Od 8 lipca 2026 roku PIP ma nowe uprawnienia dotyczące umów cywilnoprawnych i B2B. W określonych przypadkach inspektor może dążyć do przekształcenia kontraktu cywilnoprawnego w umowę o pracę, jeśli sposób wykonywania obowiązków wskazuje na faktyczne istnienie stosunku pracy.
Czy ma to związek ze spadkiem liczby rejestracji firm? Na ten moment nie ma odpowiednio dużo danych na ten temat, które pozwalałyby stwierdzić taką zależność. Wcześniejsze miesiące również przyniosły zmiany w liczbie rejestrowanych działalności, dlatego byłoby zbyt daleko idącym wnioskiem przypisywanie blisko 10-procentowego spadku wyłącznie reformie PIP. Niewykluczone jednak, że część osób rozważa samozatrudnienie bardziej ostrożnie. Warto też obserwować, jak te zmiany będą wyglądać w kolejnych miesiącach.
Nastroje przedsiębiorców mało optymistyczne
Na słabszą skłonność do zakładania firm nakładają się nie najlepsze nastroje w gospodarce. Ważnym wskaźnikiem jest tutaj PMI, czyli indeks menedżerów zakupów. Powstaje on na podstawie ankiet przeprowadzonych wśród przedsiębiorstw i pozwala szybko ocenić sytuację w sektorze przemysłowym. Granica 50 pkt ma kluczowe znaczenie. Wynik powyżej niej oznacza poprawę aktywności względem poprzedniego miesiąca. Z kolei odczyt poniżej tego poziomu wskazuje na spadek.
Najnowszy odczyt PMI dla polskiego przemysłu przyniósł mało optymistyczny wynik. W czerwcu wskaźnik spadł do 46,1 pkt z 49,4 pkt w maju. Był to najniższy poziom od 11 miesięcy. Głównym problemem okazał się gwałtowny spadek nowych zamówień. Jednocześnie pogorszyły się nastroje biznesowe, a zatrudnienie w sektorze przemysłowym nadal spadało.
PMI jest szczególnie istotny, ponieważ często wyprzedza oficjalne dane o produkcji. Pokazuje bowiem, co dzieje się w firmach już na etapie zamówień, produkcji, zatrudnienia czy zakupów. Dlatego połączenie słabszego PMI i niemal 10-procentowego spadku liczby nowych przedsiębiorstw jest sygnałem, że firmy mogą podchodzić do inwestycji i rozpoczynania działalności z większą ostrożnością. Na razie nie oznacza to jeszcze załamania gospodarczego, ale pokazuje, że warunki dla biznesu stają się coraz bardziej wymagające.
Aktualne wiadomość gospodarcze, które mogą Cię zainteresować:
Polacy biednieją? Wynagrodzenia wyraźnie spadły
Ceny paliw biją rekordy. Firmy boją się o przetrwanie, a konsumenci podwyżek
Urzędy i AI. Takiego rozwoju sytuacji nikt się nie spodziewał
