Lekarze kosztują Polskę trzykrotnie więcej, niż żołnierze? Te dane szokują – tyle zarabiają
Przeciętny lekarz kosztuje dziś polski budżet niemal trzykrotnie więcej niż przeciętny żołnierz zawodowy. Jeszcze 20 lat temu różnica była znacznie mniejsza, a utrzymanie lekarza było dla państwa droższe o około 50 do 60 proc., podczas gdy obecnie jest to już blisko 200 proc. W debacie publicznej regularnie pojawiają się kontrowersje dotyczące wynagrodzeń lekarzy oraz pytania o to, ile faktycznie kosztują oni polskich podatników. Problem polega na tym, że do dziś nie istnieje żaden oficjalny raport pokazujący łączną kwotę wydaną wyłącznie na wynagrodzenia lekarzy w skali całego kraju.
Dane są rozproszone pomiędzy Narodowy Fundusz Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia, samorządy zawodowe oraz tysiące publicznych i prywatnych podmiotów medycznych. Możliwe jest jednak oszacowanie skali tych wydatków na podstawie danych NFZ, analiz środowiska medycznego oraz informacji publikowanych przez instytucje publiczne. Z dostępnych wyliczeń wynika, że w 2025 roku Polska mogła przeznaczyć na wynagrodzenia lekarzy od około 35 do nawet 50 mld zł rocznie.
Oznaczałoby to, że lekarze należą dziś do najlepiej wynagradzanych grup zawodowych finansowanych ze środków publicznych, a ich łączne wynagrodzenia są porównywalne z kosztami utrzymania całych Sił Zbrojnych RP.
NFZ operuje budżetem przekraczającym 220 mld zł
Punktem wyjścia do szacunków jest skala finansowania całego systemu ochrony zdrowia. Jak przypominał w czerwcu 2026 roku wiceprezes NFZ Jakub Szulc, plan finansowy Funduszu wynosi obecnie około 220 mld zł. Według informacji przytoczonych przez Money.pl, około 72 mld zł tej kwoty jest związane z kosztami wzrostu wynagrodzeń personelu medycznego. Należy jednak podkreślić, że chodzi o cały personel ochrony zdrowia, a nie wyłącznie lekarzy. Według wypowiedzi przedstawicieli NFZ jest to obecnie jedno z największych obciążeń finansowych systemu ochrony zdrowia.
Ile z tych pieniędzy trafia do lekarzy?
Cennych danych dostarczyła analiza przeprowadzona przez Porozumienie Rezydentów OZZL. Organizacja zebrała informacje z ponad 300 polskich szpitali i wyliczyła, że:
- wynagrodzenia lekarzy stanowią średnio 23 proc. budżetu szpitali,
- lekarze odpowiadają za około 42 proc. wszystkich wydatków na wynagrodzenia personelu medycznego,
- lekarze zatrudnieni na etatach pochłaniają około 8 proc. budżetów szpitali,
- wynagrodzenia rezydentów odpowiadają za około 1,8 proc. budżetów placówek.
Takie dane opublikowały m.in. Termedia, TVN24, Bankier.pl oraz „Rzeczpospolita”, powołując się na wyliczenia Porozumienia Rezydentów OZZL.
Jeżeli przyjąć, że lekarze odpowiadają za około 42 proc. wszystkich kosztów wynagrodzeń personelu medycznego, Wydatki płacowe w systemie ochrony zdrowia liczone są w dziesiątkach miliardów złotych, otrzymujemy bardzo znaczącą kwotę. Przy konserwatywnych założeniach daje to około 35 do nawet 40 mld zł rocznie.
Przy uwzględnieniu wszystkich form zatrudnienia: etatów, kontraktów B2B, dyżurów, świadczeń ambulatoryjnych, podstawowej opieki zdrowotnej… Oraz finansowania rezydentur – całkowite wydatki mogą sięgać nawet 45–50 mld zł rocznie. Oznaczałoby to, że wynagrodzenia lekarzy pochłaniają około 18 do 23 proc. całkowitych środków znajdujących się w systemie NFZ.
Na learza przypadałoy w takim wriancie 352 112 zł rocznie, przy założeniu 142 tys. aktywnych lekarzy w Polsce. Miesięcznie to kwota 29,342 zł, a dziennie 964,69 zł, biorąc pod uwagę cały rok tj. 365 dni.
Dlaczego tak trudno podać dokładną kwotę?
Powód jest prosty. Lekarze są zatrudniani w wielu różnych formach:
- na umowach o pracę,
- kontraktach gospodarczych,
- umowach cywilnoprawnych,
- w publicznych i prywatnych placówkach,
- w szpitalach, poradniach specjalistycznych, POZ oraz ratownictwie medycznym.
Ponadto część wynagrodzeń finansowana jest bezpośrednio przez Ministerstwo Zdrowia, jak ma to miejsce w przypadku rezydentów. W efekcie żadna instytucja państwowa nie publikuje jednego zbiorczego zestawienia obejmującego wszystkie wynagrodzenia lekarzy w Polsce.
Sektor zdrowotny w Polsce ma się bardzo dobrze. Tymczasem wiele sektorów gospodarki m.in. firmy z sektora cyfrowych aktywów funkcjonują w niepewności, wynikającej z rozciągniętych w czasie regulacji. Pisaliśmy o nich w artykule Z ostatniej chwili: Alarm dla rynku kryptowalut. KNF i ESMA ostrzegają przed 1 lipca – część firm może zostać zmuszona do wygaszenia działalności
Rosnące koszty wynagrodzeń stają się wyzwaniem dla systemu
Dyskusja o zarobkach lekarzy nabiera znaczenia również ze względu na sytuację finansową ochrony zdrowia. W ostatnich miesiącach przedstawiciele NFZ oraz Ministerstwa Zdrowia wielokrotnie zwracali uwagę na szybko rosnące koszty wynagrodzeń. Wynikają one z ustawy o minimalnych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia.
Według danych przytaczanych przez NFZ i media branżowe, koszty związane z podwyżkami wynagrodzeń personelu medycznego liczone są obecnie w ponad 70 mld zł rocznie. To powoduje coraz większą presję na budżet systemu ochrony zdrowia i rodzi pytania o jego długoterminową stabilność finansową.
Choć nie istnieje oficjalna statystyka pokazująca dokładną kwotę wydaną na wynagrodzenia lekarzy w Polsce w 2025 rok… Dostępne dane pozwalają oszacować je w przedziale od 35 do 50 mld zł rocznie. Najbardziej prawdopodobny przedział to około 40 lub 45 mld zł. Lekarze pozostają jedną z największych pozycji kosztowych całego systemu ochrony zdrowia.
Lekarze zarabiają trzy razy więcej niż żołnierze?
Porównanie wynagrodzeń lekarzy i żołnierzy pokazuje, jak bardzo zmieniła się struktura płac w Polsce na przestrzeni ostatnich dwóch dekad. Jeszcze w 2006 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie lekarza wynosiło około 4,9 tys. zł brutto, podczas gdy średnie uposażenie żołnierza zawodowego oscylowało wokół 3,1 tys. zł. Oznaczało to, że lekarz zarabiał średnio około 60 proc. więcej niż żołnierz.
W kolejnych latach wynagrodzenia obu grup zawodowych rosły, jednak tempo wzrostu było wyraźnie różne. O ile do połowy poprzedniej dekady różnice zwiększały się stopniowo, o tyle po 2020 roku nastąpiło wyraźne przyspieszenie wzrostu wynagrodzeń lekarzy. Było to związane m.in. z podwyżkami wynikającymi z ustawy o minimalnych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia, rosnącymi stawkami kontraktowymi oraz niedoborem lekarzy na rynku pracy.
Według szacunków przeciętny lekarz kosztuje dziś system około 29,3 tys. zł miesięcznie, podczas gdy średnie uposażenie żołnierza zawodowego wynosi około 10 tys. zł miesięcznie. Oznacza to, że obecnie państwo wydaje na wynagrodzenie jednego lekarza niemal trzykrotnie więcej niż na wynagrodzenie jednego żołnierza.
Skala wzrostu również jest znacząca. W ciągu ostatnich 20 lat przeciętne wynagrodzenie lekarza wzrosło z około 4,9 tys. zł do ponad 29 tys. zł miesięcznie, czyli niemal sześciokrotnie. W tym samym czasie przeciętne wynagrodzenie żołnierza zwiększyło się z około 3,1 tys. zł do 10 tys. zł miesięcznie, a więc nieco ponad trzykrotnie.
Co ciekawe, mimo rekordowego wzrostu wydatków na obronność w ostatnich latach, większość dodatkowych środków trafiała na modernizację armii, zakup nowego uzbrojenia, amunicji oraz rozwój infrastruktury wojskowej. W ochronie zdrowia znacznie większa część dodatkowych środków została natomiast przeznaczona bezpośrednio na wynagrodzenia personelu medycznego.
W efekcie luka płacowa pomiędzy lekarzami a żołnierzami systematycznie rosła. Jeśli obecne trendy zostaną utrzymane, różnica między przeciętnymi wynagrodzeniami obu grup zawodowych może w kolejnych latach jeszcze bardziej się zwiększyć.
