ChatGPT Plus za darmo dla wszystkich mieszkańców pewnego kraju. Z niewielkim haczykiem

Malta, jako pierwszy kraj na świecie, zapewni wszystkim swoim mieszkańcom bezpłatny dostęp do ChatGPT Plus, wersji premium popularnego bota AI o zwiększonych możliwościach. Będzie to miało miejsce na mocy umowy pomiędzy rządem w La Valletcie a OpenAI, ogłoszonej 16 maja. Niestety, nie obejdzie się bez drobnych, albo i wcale nie tak drobnych, haczyków.

Wspomniana umowa przewiduje, że każdy mieszkaniec Malty (chodzi tutaj zarówno o obywateli, jak i zarejestrowanych rezydentów), otrzyma dostęp do subskrypcji modelu ChatGTP Plus – ale żeby ją aktywować, będzie musiał ukończyć specjalny kurs z zakresu wykorzystania sztucznej inteligencji. W ten sposób Malta staje się pierwszym krajem świata, który wprowadza podobny program dedykowany AI na skalę narodową. Choć, po prawdzie, z uwagi na rozmiary tego państwa stoi ono tutaj na z góry łatwiejszej pozycji niż większość innych krajów.

Malta z pierwszym takim dealem

Kurs wymagany do uzyskania preferencyjnego dostępu będzie darmowy i dostępny dla wszystkich zainteresowanych. Kurs ten opiera się na programie „AI for All”, opracowanym przez Uniwersytet Malty. Dostęp do narzędzia (czyli też kursu?) będą mieli również Maltańczycy mieszkający za granicą (można przypuszczać, że w krajach UE znajdą się niezadowoleni, którzy uznają, że na mocy którejś z unijnych zasad im też należy się dostęp). Program rusza w tym miesiącu i będzie stopniowo rozbudowywany, w miarę tego, jak kolejne osoby będą kończyć szkolenie.

Skądinąd przeszkolenie całej lub większości populacji całego kraju z użycia AI w codziennych zastosowaniach stanowi w przypadku Malty kolejne pionierskie novum, być może nawet ważniejsze w swych skutkach od samego darmowego ChataGPT Plus, i to przez ograniczony okres. Drugim bowiem poważnym haczykiem jest fakt, że dostęp do narzędzia w wersji premium będzie ograniczony do roku. Cały program ze strony OpenAI można zatem uznać za gigantyczny „free trial” na skalę krajową, który ma przyzwyczaić populację do narzędzia – tak, aby potem znaczną jej część skłonić do jego płatnej subskrypcji.

OpenAI nie ujawniło szczegółów finansowych porozumienia, podobnie zresztą jak Malta. Biorąc jednak pod uwagę, że populacja kraju liczy około 520 tysięcy osób, a cena ChatGPT Plus to 20 dolarów miesięcznie, teoretyczna wartość umowy mogłaby sięgać nawet 124,8 miliona dol. rocznie. Niemal pewne jest jednak, że w rzeczywistości koszt umowy dla maltańskich władz jest znacznie niższy, być może nawet darmowy lub symboliczny. Cały program ma bowiem dla firmy – oprócz wspomnianego charakteru marketingowego – charakter wielkiego testu pilotażowego.

AI jako usługa publiczna

Inicjatywa ta wpisuje się zarazem w szerszą strategię OpenAI, która stara się nawiązywać preferencyjną współpracę z rządami poszczególnych państw. We wrześniu 2025 roku OpenAI zawarło porozumienie z greckim rządem, aby udostępnić swoją technologię szkołom średnim i startupom w Grecji, jednak bez oferty bezpłatnego dostępu do ChatGPT Plus dla całej populacji. Z kolei w USA firma zaoferowała agencjom federalnym dostęp do swego flagowego rozwiązania (ChatGPT Enterprise) za symboliczną kwotę 1 dolara, także na okres roku.

Podobnie zresztą postępują niektórzy z głównych konkurentów, Anthropic i Google, oferując swoje narzędzia – odpowiednio Claude for Government i Gemini for Government – za podobne symboliczne opłaty, tj. 1 i 0,47 dolara na agencje. Te preferencyjne programy dotyczą jednak instytucji rządowych, a nie szerokiej populacji obywateli. Za rekordzistę pod względem liczbowym i skali darmowego udostępniania narzędzia można chyba natomiast uznać xAI, która Groka, jakkolwiek w bardziej podstawowej wersji, udostępnia wszystkim użytkownikom X alias Twittera.

Warto zauważyć, że Malta to nie pierwszy kraj, który udostępnia swej populacji narzędzia AI – choć, jak dotąd, nie w takiej skali. W 2023 roku Estonia uruchomiła program „AI for Estonia”, w ramach którego niektórzy mieszkańcy mogli korzystać z darmowych wersji narzędzi AI, w tym z modeli językowych, jednak nie było to powiązane z konkretnym produktem komercyjnym. Z kolei w Singapurze od 2024 roku trwa program „AI for Everyone”, w ramach którego mieszkańcy mogą korzystać z bezpłatnych kursów i ograniczonych wersji narzędzi AI, ale bez gwarancji dostępu do płatnych subskrypcji.