EBC ogłasza przełom w infrastrukturze blockchain. „Projekt Pontes”. Cyfrowe euro staje się faktem?
W poniedziałek 21 września Europejski Bank Centralny uruchomił całą infrastrukturę dla rozrachunku cyfrowych aktywów w pieniądzu banku centralnego, zwaną „Pontes”. Nowy system bankierów łączy platformy oparte na technologii DLT z systemem TARGET, należącym do Eurosystemu. Teraz banki mogą rozliczać transakcje na tokenizowanych papierach wartościowych bez używania prywatnych stablecoinów czy depozytów banków komercyjnych.
Tego dnia bank położył kolejny fundament pod „cyfrowe euro”, choć ograniczonym do instytucji kredytowych. EBC otwarcie wskazuje, że jednym z głównych powodów rozwoju własnej infrastruktury jest rosnąca dominacja stablecoinów denominowanych w dolarze. Rynek stablecoinów przekroczył wartość ok. 300 mld USD.
Największą rolę odgrywają w nim USDT (Tether) oraz USDC (Circle), wspierany m.in. przez BlackRock. W porównaniu z tymi dwoma skala eurostablecoinów nadal pozostaje niewielka. Według danych EBC w styczniu 2026 roku ich wartość wynosiła około 450 mln euro, wobec około 50 mln euro na początku 2024 roku.
Lagarde na łamach Eurogrupy
Przewodnicząca Europejskie Banku Centralnego, Christine Lagarde ogłosiła decyzję dot. Projektu Pontes po posiedzeniu Eurogrupy, we Frankfurcie nad Menem. Cały ten system jest elementem szerszej strategii. Bank centralny rozwija równolegle tzw. Projekt Appia, który ma stworzyć do 2028 roku model nowej europejskiej infrastruktury dla tokenizowanych finansów. Oba projekty wyrastają z testów prowadzonych przez Eurosystem jeszcze dwa lata temu. Wtedy to przeprowadzono ponad 50 prób z udziałem 64 uczestników rynku. Całkowita wartość rozliczonych transakcji testowych sięgnęła około 1,6 mld euro.
Dla EBC wprowadzenie tych systemów przedstawiane jest niemal jako akt „samoobrony”. Lagarde wiele razy ostrzegała przed zjawiskiem dolaryzacji cyfrowej Edolarowe stablecoiny zaczną przejmować coraz większą część europejskich łańcuchów płatniczych. Europejski bank ostrzegał ostatnio, że stablecoiny generować ryzyka dla stabilności finansowej. Dziać tak miałoby się zwłaszcza okresach napięć, gdy problemy emitentów mogłyby przenosić się na rynki aktywów zabezpieczajacych ceny tokenów.
Odpowiedzią EBC ma być infrastruktura publiczna oparta na pieniądzu banku centralnego, w ramach której mogą działać regulowane instrumenty prywatne. Regulacje MiCA już ograniczyły część działalności stablecoinowej w Europie. Tether zakończył wsparcie dla eurostablecoina EURT, a Ethena Labs wycofała się z Niemiec po działaniach BaFin. Krytycy MiCA wskazują, że zbyt restrykcyjne przepisy mogą pozostawiać lukę w europejskiej infrastrukturze płatniczej, którą w praktyce wypełniają stablecoiny dolarowe.
Kiedy cyfrowe euro dla Europejczyków?
Jak podkreśliliśmy, Pontes dotyczy wyłącznie instytucji finansowych, a oddzielnym projektem pozostaje detaliczne cyfrowe euro dla konsumentów. EBC wybrał 36 dostawców usług płatniczych do udziału w 12-miesięcznym pilotażu detalicznego cyfrowego euro. Ten ma rozpocząć się w drugiej połowie 2027 roku. W testach mają uczestniczyć wybrani sprzedawcy oraz pracownicy Eurosystemu.
Pierwsza emisja cyfrowego euro mogłaby nastąpić w 2029 roku, ale tylko pod warunkiem przyjęcia odpowiednich regulacji przez unijnych urzędników. Komisja ECON Parlamentu Europejskiego przyjęła projekt regulacji stosunkiem głosów 43 do 14 i skierowała go do rozmów trójstronnych. EBC podkreśla, że formalna decyzja o emisji cyfrowego euro zostanie podjęta dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego.
