Podsumowanie wojny na Bliskim Wschodzie (19.03.2026). Płonące instalacje gazowe duszą światowe rynki

W toczącej się wojnie Iran kontra USA/Izrael, w jej trzecim tygodniu konfliktu, ukształtowała się sytuacja asymetrycznej wojny powietrzno-rakietowej z silnym akcentem na uderzenia w infrastrukturę energetyczną. Drugim frontem zmagań są starania (zwłaszcza izraelskie) o zniszczenie wewnętrznych irańskich struktur siłowych odpowiedzialnych za represję i kontrolę nad społeczeństwem – tak, aby umożliwić rozchwianie sytuacji wewnętrznej wobec ogromnej niepopularności władz w Teheranie.

Koalicja USA–Izrael osiągnęła zdecydowaną przewagę operacyjną w przestrzeni powietrznej: według różnych szacunków, zniszczono około 85% irańskich systemów obrony przeciwlotniczej (SAM), co drastycznie ograniczyło zdolności Iranu do obrony własnej przestrzeni powietrznej i przeprowadzania skutecznych kontrataków balistycznych. Także intensywność ostrzału pociskami balistycznymi oraz w mniejszym stopniu dronami samobójczymi spaść miała o około 90% w porównaniu do pierwszych dni wojny.

Siły izraelsko-amerykańskie utrzymują także inicjatywę strategiczną, przeprowadzając precyzyjne uderzenia na głębokim zapleczu Iranu (w tym na instalacje rakietowe, porty, lotniska i zakłady produkcyjne komponentów do rakiet i broni jądrowej). Premier Benjamin Netanjahu oświadczył, że irański program nuklearny oraz linie produkcyjne rakiet „zostały zupełnie zniszczone”, co znacząco obniża długoterminowy potencjał Teheranu (jeśli, naturalnie, jest to prawda).

Iran odpowiada działaniami asymetrycznymi: atakami rakietowymi i dronowymi na cele energetyczne w krajach Zatoki Perskiej (głównie Katar, Arabia Saudyjska, Kuwejt, ZEA, choć atakowano nawet Oman) oraz na terytorium Izraela, przy aktywnym wsparciu Hezbollahu na froncie libańskim i milicji irackich. Kluczowym elementem jest „wojna energetyczna” – uderzenia w instalacje gazowe i rafineryjne, paraliż cieśniny Ormuz oraz groźby dalszej eskalacji.

Wewnętrznie w Iranie uderzenia izraelskie na siły bezpieczeństwa wewnętrznego (w tym próby „dekapitacji” kadry dowódczej, jak i ulicznych oddziałów Basidżów i Pasdaranu) wywołały dezorganizację i panikę, choć nie doprowadziły jeszcze do upadku reżimu. Hezbollah prowadzi intensywną kampanię rakietową na północy Izraela (nawet na odległość 200 km), stosując nowe taktyki rozproszenia i małych grup. Brak jest oznak przygotowań do dużej operacji lądowej po którejkolwiek stronie; konflikt pozostaje na etapie wymiany uderzeń dalekiego zasięgu z elementami walki cybernetycznej i proxy.

Przebieg walk i najważniejszych wydarzeń

W nocy z 18 na 19 marca potwierdzono uderzenie na irański frachtowiec i instalacje w Bandar Anzali (w tym centrum dowodzenia i stocznię), zniszczenie bunkrów amunicyjnych w bazach rakietowych (m.in. Chorgu i Szahrud) oraz atak na fabrykę elektroniki w Sziraz (zakład produkujący komponenty rakietowe). Na bieżąco atakowane są posterunki policji, bazy Basidżów i Pasdaranu oraz domy oficjeli rządowych.

Amerykański samolot F-35 został trafiony irańskim ogniem przeciwlotniczym nad Iranem i awaryjnie lądował – pierwszy taki incydent z udziałem USA w tej wojnie (musiał lecieć na bardzo niewielkim pułapie, bowiem trafiono go z działka Oerlikon GDF kal. 35 mm). Ze swej strony Iran kontynuował, a nawet wzmógł ostrzał rafinerii, terminali naftowych i gazowych, infrastruktury przesyłowej oraz innych instalacji naftowych.

Na froncie libańskim Hezbollah przeprowadził najdłuższy w historii atak rakietowy na południe Izraela (możliwe użycie Fateh-110 lub Scud), a IDF kontynuował operacje lądowe w rejonie Khiam i Marjaayoun (zabito ponad 20 bojowników). Milicje irackie (m.in. Kata’ib Hezbollah) ograniczyły ataki na bazy USA, ale kontynuowały działania dronowe.

Najważniejsze działania przeprowadzone przez Iran i sprzymierzeńców:

rakiety, drony i amunicja kasetowa trafiły m.in. w Petah Tikva (Izrael),
rafinerię Ras Laffan w Katarze (uszkodzenie 17% zdolności eksportowych LNG, naprawy na 3–5 lat),
rafinerię w Janbu (Arabia Saudyjska)…
…oraz Mina al-Ahmadi (Kuwejt),
cele w Dubaju (ZEA), Bahrajnie oraz Irbilu (iracki Kurdystan).
Hezbollahowi przypisano uderzenia na Kirjat Szmona i Tajibe.

Najważniejsze działania przeprowadzone przez Stany Zjednoczone, Izrael i sprzymierzeńców,

zbombardowano największą irańską instalację przetwarzania gazu ziemnego (South Pars),
port Bandar Anzali nad Morzem Kaspijskim (zniszczenie fregaty IRIS Deylaman i innych jednostek, przerwanie szlaku handlowo-wojskowego z Rosją),
lotnisko międzynarodowe w Jazd,
różne cele wojskowe w Szirazie, Lahidżanie, Teheranie, Isfahanie, Raszt oraz Bandar Abbas .
dodatkowe Izrael przeprowadził uderzenia na Bejrut i Nabatijję w Libanie.

Podsumowując, konflikt coraz mocniej brnie w kierunku intensywnej, wzajemnej i eskalującej walki na wyniszczenie, wymierzonej zwłaszcza w aktywa energetyczne i infrastrukturalne. Koalicja USA–Izrael zachowuje inicjatywę i przewagę technologiczną, ale irańskie ataki na instalacje Zatoki Perskiej niosą ryzyko długoterminowych zakłóceń globalnego rynku LNG i ropy (ceny Brent przekroczyły 120 USD/bbl). Sytuacja pozostaje wysoce niestabilna, z realnym ryzykiem dalszej eskalacji, jeśli Iran ponownie uderzyłby na pola naftowe/gazowe lub utrzymał zdolności do skutecznej blokady cieśniny Ormuz.

Poprzednie podsumowania:

Dziękujemy, że przeczytałeś/aś nasz artykuł do końca. Obserwuj nas w Wiadomościach Google i bądź na bieżąco!