Podsumowanie wojny na Bliskim Wschodzie (11.03.2026). Izrael pod lawiną rakiet, eksplodujące tankowce
Społeczeństwo

Podsumowanie wojny na Bliskim Wschodzie (11.03.2026). Izrael pod lawiną rakiet, eksplodujące tankowce

Przez Marek Lesiuk (Morhainn)

Wojna na linii Iran-USA i Izrael trwa bez realistycznych widoków na szybkie rozwiązanie przyczyn problemu, czy choćby wstrzymania uderzeń. Amerykanie i Izraelczycy kontynuowali operacje powietrzne degradujące pozostałości irańskich zdolności lotniczych i morskich. Iran kontynuował z kolei ataki na instalacje paliwowe i statki handlowe w Zatoce Perskiej oraz na terytoria państw arabskich Zatoki Perskiej.

W Libanie nasila się wymiana uderzeń pomiędzy Izraelem i Hezbollahem, a incydenty w Iraku i Zjednoczonych Emiratach Arabskich zwiększyły ryzyko destabilizacji regionalnego handlu ropą. Koszt operacji USA w pierwszym tygodniu przekroczył 11 mld USD, a ceny ropy wzrosły powyżej 96 dolarów za baryłkę. Iran utracił znaczną część floty i lotnictwa, co ograniczyło jego zdolności do konwencjonalnej obrony. W kwestii zdolności asymetrycznych siły tego państwa pozostają natomiast groźnym przeciwnikiem – zwłaszcza w odniesieniu do prób blokady cieśniny Ormuz.

Najważniejsze wydarzenia militarne – Iran

  • Jak zwykle, regularnie bombardowany jest Teheran, gdzie celem są zarówno obiekty związane z siłami zbrojnymi, formacjami bezpieczeństwa i represji, jak i obiekty organów władz.

  • W irańskiej stolicy aktywnie pracuje obrona przeciwlotnicza, i to także ta najbliższego zasięgu. Miasto tym razem zaatakowały bowiem także izraelskie drony, niszcząc punkty kontrolne żołnierzy Pasdaranu i milicji Basidż – a także samych przedstawicieli tych formacji.

  • W nalotach na inne cele, wedle wysokiego prawdopodobieństwa koncentrowano się na niszczeniu obiektów podziemnych, których pełen jest Iran – wskazują na to słupy dymu (w przypadku uderzenia na cel podziemny słupy te z reguły są wysokie i wyraźne, podczas gdy eksplozja na powierzchni skutkuje raczej obłokiem dymu rozprzestrzeniającym się we wszystkich kierunkach i obejmującym szerszy obszar).

  • Coraz intensywniej atakowane jest „święte” miasto Kom, ważne w wewnętrznej polityce irańskiej ze względów ideologicznych (a także przez fakt, że mieszka tam spora część najwyższej szyickiej hierarchii duchownej).

  • W toku nalotu na bazę lotniczą Chatami pod Isfahanem zniszczono przypuszczalnie jedne z ostatnich istniejących na świecie myśliwców Grumman F-14 Tomcat, dostarczonych jeszcze Cesarskim Siłom Powietrznym Iranu przed 1979 r.

  • Także jeszcze sprzed Rewolucji Islamskiej pochodziły dwa z trzech samolotów transportowych, które również stały się celem nalotów.

  • Jak uprzednio, intensywnie bombardowano irańskie cele militarne, zwłaszcza te związane z potencjałem rakietowym…

  • …oraz obroną przeciwlotniczą.

Najważniejsze wydarzenia militarne – kraje Półwyspu Arabskiego

  • Irańskie drony zaatakowały składy paliwa lotniczego w gubernatorstwie Muharraq w Bahrajnie, wywołując rozległe pożary.
  • W wyniku ataku (również dronowego) na lotnisku w Dubaju doszło do szkód, zaś kilka osób zostało rannych, jednak przynajmniej wedle źródeł oficjalnych lotnisko pracuje normalnie i operacje lotnicze się odbywają. Niezależnie od tego, wiele linii lotniczych z własnej inicjatywy zawiesiło jednak swoje loty do i (co ważniejsze) z Dubaju.
  • Irański dron uderzył także w wieżowiec Dubai Creek Harbor w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
  • Doszło do bodaj największego irańskiego ataku – i to o potencjalnie bolesnych skutkach – na cel w Omanie. Celem stały się zbiorniki paliwa w porcie Salala

  • To o tyle zaskakujące, że Oman utrzymywał z Iranem poprawne, a nawet dobre stosunki. Na tyle dobre, że kraj ten pełnił rolę mediatora w negocjacjach z USA, przedstawiciele irańskich władz nazywali ten kraj „bratnim”, zaś sułtan Omanu złożył nawet gratulacje nowemu Najwyższemu Przywódcy.

  • Przez terytorium omańskie odbywa się jednak także transport ropy z ZEA i innych krajów Zatoki za pośrednictwem rurociągu, omijający irańską blokadę cieśniny Ormuz. Nie wiadomo, czy Iran świadomie i z premedytacją zdecydował się poświęcić swoje relacje z Sułtanatem w ramach próby uszczelnienia blokady, czy też atak ten był wynikiem irańskiej rozproszonej struktury dowodzenia.

Najważniejsze wydarzenia militarne – Izrael, Liban, Syria

Hezbollah dokonał dziś być przypuszczalnie najintensywniejszego dotąd ostrzału rakietowego Izraela, wystrzeliwując ponad 100 rakiet na około 50 celów w północnym Izraelu.

Masowy (jak na warunki i potencjał Hezbollahu) ostrzał od strony Libanu został przy tym skoordynowany z wystrzeleniem pocisków balistycznych nadlatujących z Iranu.

  • Ze swej strony, lotnictwo izraelskie kontynuuje kampanię bombową wymierzoną w Hezbollah. Ponownie zbombardowano szyickie dzielnice Bejrutu (niszcząc, wg. źródeł izraelskich, ok. 70 obiektów), a także cel w miejscowości Aramoun.

Ważniejsze wydarzenia militarne – inne teatry działań

  • Intensywne ataki powietrzne przeciwko kontrolowanym przez Iran szyickim milicjom w Iraku – w tym także te bezpośrednie.
  • Do działań przeciwko bojówkom formalnie stanowiącym część irackich Sił Mobilizacji Ludowej (Haszd Asz-Szabi) lotnictwo amerykańskie skierowało m.in. słynne samoloty szturmowe Fairchild A-10 Thunderbolt.
  • Z drugiej strony, Iran i jego sprzymierzeńcy utrzymują ponawiane ataki z wykorzystaniem dronów na obiekty amerykańskie w Irbilu, w Kurdystanie, a także te należące do samych Kurdów (zwłaszcza kurdyjskiej Peszmergi oraz Asajisz, tj. sił zbrojnych oraz służb bezpieczeństwa autonomicznego Kurdystanu).

  • W godzinach nocnych irańskie drony zaatakowały trzy statki handlowe na wodach cieśniny Ormuz, które jakoby „nie uzyskały zgody na przejście”…

  • …zaś w ciągu dnia doszło do kolejnych ataków. Z uwagi na efekty uderzeń, zwłaszcza rozmiary wywołanych detonacjami szkód oraz pożary, przypuszcza się, że do ich przeprowadzenia Iran wykorzystał nie zwyczajne drony samobójcze, lecz znacznie bardziej zaawansowane (ale i droższe oraz ograniczone ilościowo) kierowane pociski przeciwokrętowe.

  • Nad Jordanią pracuje obrona przeciwlotnicza w związku z wykryciem pocisków balistycznych. Nie sposób ukryć, że przynajmniej niektórzy mieszkańcy regionu podchodzą do konfliktu w sposób bardzo mało nerwowy.

Inne wydarzenia związane z konfliktem

  • Prezydent Iranu, Masud Pezeszkian, zadeklarował, że w ramach dowolnego porozumienia pokojowego, jakie zostanie wynegocjowane, Iran będzie domagać się reparacji wojennych, a także przyszłych gwarancji pokojowych.
  • Póki takowe reparacje nie zostaną wypłacone, mieli imputować niektórzy przedstawiciele Teheranu, blokada cieśniny Ormuz (jakkolwiek nie całkowicie szczelna) ma pozostać w mocy. Irańskie władze przyznają bez ogródek, że celem tej ostatniej jest maksymalne zakłócenie światowej gospodarki poprzez absurdalnie wygórowane ceny ropy.
  • O reparacjach naturalnie nie ma mowy po drugiej stronie. Donald Trump oświadczył, że to Republika Islamska właśnie ponoszi koszt 47 lat działań wywrotowych, wspierania ugrupowań rebelianckich i działań terrorystycznych.

  • Prezydent USA twierdzi przy tym, że kampania wymierzona we władze w Teheranie idzie zgodnie z planem, zaś irański potencjał morski, lotniczy i w coraz większym stopniu także uderzeniowy miał zostać zniszczony.

  • Narastają wątpliwości w odniesieniu do faktycznego stanu świeżo obranego Najwyższym Przywódcą Mojtaby Chameneiego – który dotąd nie tylko nie pokazał się jeszcze publicznie na żywo, ale też nie opublikowano żadnego nagrania czy choćby pisemnego oświadczenia w jego imieniu.

  • Wedle pojawiających się przecieków, Mojtaba miał zostać ranny w ataku, w którym zginął jego ojciec i rodzina. Pojawiają się sprzeczne sygnały dot. tego, czy odzyskał on przytomność.

  • Iran pozostaje w dużej mierze odcięty od świata – dostępem do sieci dysponują wyłącznie przedstawiciele i wybrani zwolennicy władz oraz Irańczycy, którzy zdołają tę blokadę obejść
  • Irańskie kanały medialno-propagandowe grożą działaniami skrytobójczymi w odniesieniu do Irańczyków żyjących na emigracji, którzy krytykują reżim Republiki Islamskiej
  • W wyniku nalotów ucierpieć miały systemy elektroniczne największego irańskiego banku, kontrolowanego przez Pasdaran i używanego do wypłaty poborów rządowym urzędnikom oraz funkcjonariuszom. Może to utrudnić lub nawet uniemożliwić faktyczną wypłatę tych pensji, z trudnymi do przewidzenia konsekwencjami dla stabilności aparatu państwowego (Iran zmaga się z ostrymi niedostatkami finansowymi, które od grudniowego kryzysu jeszcze się pogorszyły).

Poprzednie podsumowania:

Dziękujemy, że przeczytałeś/aś nasz artykuł do końca. Obserwuj nas w Wiadomościach Google i bądź na bieżąco!
Marek Lesiuk (Morhainn)

Dziennikarz, autor i analityk zajmujący się tematyką ekonomii, polityki oraz bezpieczeństwa. Studiował historię oraz porównawcze studia cywilizacji na Uniwersytecie Jagiellońskim, a także informatykę i ekonometrię na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie.

Badacz militariów oraz wybranych dziedzin techniki. W swojej pracy redakcyjnej koncentruje się na analizie procesów geopolitycznych, technologicznych i gospodarczych oraz ich wpływu na społeczeństwo i rynki finansowe, w tym metale szlachetne i kryptoaktywa.