Situational Awareness, fundusz hedgingowy założony przez byłego badacza OpenAI Leopolda Aschenbrennera, pozbył się we czwartek rano całego portfela akcji notowanych na giełdach. Transakcja objęła jednocześnie pozycje długie i krótkie, a większość aktywów przejął Citadel, fundusz Kena Griffina. O sprawie poinformowała stacja CNBC, powołując się na osoby znające przebieg rozmów.
Nie była to zwykła decyzja inwestycyjna. Fundusz od kilkunastu dni odpierał wezwania do uzupełnienia depozytów zabezpieczających, a banki finansujące jego pozycje od kilku sesji szukały chętnych na poszczególne pakiety akcji. Ostatecznie znalazł się jeden nabywca gotowy przejąć całość naraz.
Najważniejsze fakty
- Situational Awareness sprzedał 30 lipca cały portfel akcji publicznych, długie i krótkie pozycje, w jednej transakcji.
- Nabywcą większości aktywów jest Citadel Kena Griffina, zarządzający około 67 mld dolarów.
- Fundusz urósł z około 225 mln dolarów przy starcie pod koniec 2024 roku do 45 mld dolarów na początku lipca 2026 roku.
- Do końca czerwca wykazywał 439 proc. zysku netto, przy dźwigni sięgającej czterokrotności kapitału.
- Straty przyniosły długie pozycje w infrastrukturze AI, między innymi SK Hynix, oraz nietrafiony zakład na spadki spółek software’owych, w tym Adobe.
- W portfelu były też kopalnie Bitcoina: Bitdeer, HIVE Digital, Riot Platforms i CleanSpark.
- Fundusz działa dalej, ale zostały mu wyłącznie inwestycje w spółki nienotowane.
Lewar zadziałał w drugą stronę
Aschenbrenner ma 25 lat, ukończył Columbia University jako najlepszy student rocznika w wieku 19 lat i trafił do zespołu Superalignment w OpenAI, skąd zwolniono go w kwietniu 2024 roku. Kilka tygodni później opublikował obszerny esej „Situational Awareness: The Decade Ahead”, w którym dowodził, że kolejne generacje modeli AI wymuszą gigantyczną rozbudowę mocy obliczeniowej, produkcji pamięci i wytwarzania energii. Pod koniec 2024 roku otworzył fundusz o tej samej nazwie i zaczął obstawiać dokładnie ten scenariusz. Pieniądze powierzyli mu między innymi bracia Patrick i John Collisonowie ze Stripe oraz Jane Street.
Przez półtora roku strategia działała wyśmienicie. Lipiec ją rozłożył. Koreański KOSPI stracił od początku miesiąca około jednej trzeciej wartości, co czyni go najgorszym miesiącem w historii tamtejszego parkietu. Akcje SK Hynix i Samsunga, które razem odpowiadają za ponad połowę kapitalizacji indeksu, spadały w pojedynczych sesjach po kilkanaście procent. Nasdaq 100 zniżkował o mniej więcej 10 proc. Papiery Nebius, SanDisk, Micron i CoreWeave potaniały w lipcu o ponad 35 proc.
Do tego doszła druga strona księgi. Fundusz grał na spadki spółek software’owych, zakładając, że sztuczna inteligencja zje im marże. Kursy tych spółek poszły w górę. Przy dźwigni rzędu 4x obie nogi portfela zaczęły przynosić straty jednocześnie, a Bank of America, Goldman Sachs i JPMorgan Chase upomniały się o zabezpieczenia.
Co pokazywał ostatni raport funduszu
Formularz 13F złożony w amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych za I kwartał 2026 roku wykazywał 13,68 mld dolarów w 42 pozycjach. Około 8,46 mld dolarów, czyli 62 proc. wartości zestawienia, stanowiły opcje sprzedaży wystawione na spółki półprzewodnikowe i technologiczne. Największe z nich dotyczyły funduszu VanEck Semiconductor ETF (2,04 mld dolarów) i Nvidii (1,57 mld dolarów). Po stronie długiej dominowały Bloom Energy, SanDisk i CoreWeave, razem odpowiadające za ponad połowę wagi portfela.
Raport nie obejmuje krótkich pozycji ani papierów notowanych poza Stanami Zjednoczonymi, więc ekspozycja na SK Hynix i inne azjatyckie spółki pozostawała poza zasięgiem publicznego wglądu. To jeden z powodów, dla których skala lipcowej wpadki przez długi czas była dla rynku niewidoczna.
Kopalnie Bitcoina w jednym worku z chipami
Dla rynku kryptowalut liczy się to, co Situational Awareness trzymał w spółkach wydobywczych. W pierwszym kwartale fundusz zwiększył zaangażowanie w Bitdeer Technologies o 92,4 proc. i kupił 3,39 mln akcji HIVE Digital Technologies. W portfelu były też Riot Platforms i CleanSpark, dwie największe giełdowe kopalnie Bitcoina.
Aschenbrenner nie kupował ich jako ekspozycji na kurs Bitcoina, tylko jako właścicieli umów na prąd i gotowych hal, które dają się przerobić na centra danych pod AI. Rynek myśli podobnie: od kwietnia notowania Riot chodzą w rytm indeksu półprzewodników, a nie kursu kryptowaluty. Skutek jest taki, że przymusowa wyprzedaż w funduszu obstawiającym chipy uderza w akcje kopalń niezależnie od tego, co robi sam Bitcoin. A Bitcoin w czwartek zachowywał spokój, notowany w okolicach 64,5 tys. dolarów, po tym jak Fed zostawił stopy bez zmian.
Sam Aschenbrenner zdania nie zmienił. W liście do inwestorów z 24 lipca, do którego dotarł „Financial Times”, nazwał przecenę najlepszą okazją do zakupów od początku 2025 roku i dał dotychczasowym uczestnikom czas do 1 sierpnia na dopłatę kapitału. Jako możliwy katalizator drugiego półrocza wskazał debiut giełdowy Anthropic, w którym fundusz objął udziały w majowej rundzie. CNBC podawało, że Situational Awareness negocjował sprzedaż tego pakietu, ale rzecznik funduszu zaprzeczył, jakoby udziały w Anthropic były oferowane na rynku.
Fundusz nie jest likwidowany. Po czwartkowej transakcji zostały mu wyłącznie inwestycje w spółki nienotowane, czyli ta część portfela, której nikt nie wycenia codziennie i która nie generuje wezwań do uzupełnienia depozytu.
Redakcja BitHub.pl poleca również: