Citadel Kena Griffina przejął znaczną część publicznego portfela Situational Awareness po tym, jak fundusz Leopolda Aschenbrennera poniósł duże straty na spółkach związanych z infrastrukturą sztucznej inteligencji. Problemy pogłębiła dźwignia finansowa oraz nietrafiona gra na spadki producentów oprogramowania, która zmusiła prime brokerów do szybkiego pozyskiwania gotówki. To nie musi oznaczać końca inwestycyjnej tezy dotyczącej AI, ale pokazuje, że nawet właściwy długoterminowy kierunek może doprowadzić do katastrofy, jeśli portfel jest zbyt skoncentrowany i finansowany kredytem.
Najważniejsze fakty
- Citadel kupił dużą część akcji należących do Situational Awareness, choć źródła różnią się w ocenie, czy fundusz sprzedał cały publiczny portfel, czy jedynie większość pozycji.
- Straty wynikały zarówno ze spadków spółek infrastruktury AI, takich jak SK Hynix, Nebius, Micron i CoreWeave, jak i z gwałtownego odbicia akcji firm programistycznych, przeciwko którym fundusz grał na krótko.
- Przypadek Situational Awareness pokazuje, że największym zagrożeniem nie była sama słabość sektora AI, lecz połączenie koncentracji, dźwigni i konieczności spełnienia wymogów depozytowych.
Dlaczego Situational Awareness musiał szybko zmniejszyć portfel?
Bezpośrednią przyczyną wyprzedaży była potrzeba zdobycia gotówki i ograniczenia ekspozycji po gwałtownym pogorszeniu wyników. Według CNBC prime brokerzy funduszu, w tym Bank of America, Goldman Sachs i JPMorgan Chase, pracowali nad uporządkowaną sprzedażą pozycji i spełnieniem wymogów dotyczących depozytów zabezpieczających.
Citadel przejął portfel w transakcji przygotowanej w bardzo krótkim czasie. „Financial Times” opisał ją jako jedną z największych pośpiesznych sprzedaży akcji na Wall Street, przeprowadzoną w ciągu około 24 godzin. Inne fundusze, w tym Millennium Management, również miały analizować możliwość zakupu aktywów.
Zakres wyprzedaży nie jest jednak całkowicie jasny. CNBC informuje o zamknięciu wszystkich publicznych pozycji, podczas gdy Bloomberg i „Wall Street Journal” wskazują na sprzedaż dużej części lub większości portfela. Situational Awareness ma nadal posiadać aktywa prywatne, w tym znaczący udział w Anthropic.
Co ważne – raporty 13F nie pokazują całego ryzyka funduszu. Obejmują głównie wybrane amerykańskie papiery wartościowe i opcje, ale nie ujawniają pełnej wartości pozycji krótkich, finansowania, gotówki ani prywatnych inwestycji.
Teza dotycząca AI nie zawiodła sama: zawiodła konstrukcja portfela
Aschenbrenner zbudował Situational Awareness wokół założenia, że rozwój coraz potężniejszych modeli AI będzie wymagał ogromnych nakładów na półprzewodniki, pamięć, centra danych i energetykę. Była to spójna wersja popularnej na rynku tezy o hossie na infrastrukturze sztucznej inteligencji, ale fundusz realizował ją w wyjątkowo agresywny sposób.
Na koniec pierwszego kwartału publiczne pozycje wykazane przez Situational Awareness w raporcie 13F miały wartość około 13,7 mld USD. Wśród istotnych inwestycji znajdowały się spółki powiązane z mocą obliczeniową, pamięcią i centrami danych, a fundusz wykorzystywał również opcje oraz pozycje krótkie.
Problem pojawił się, gdy kilka elementów strategii zaczęło tracić jednocześnie. Spadały akcje dostawców infrastruktury AI, natomiast część spółek programistycznych, przeciwko którym fundusz grał na spadki, gwałtownie odbiła. Taki układ może być szczególnie groźny, ponieważ straty powstają po obu stronach portfela, a zabezpieczenia przestają działać w oczekiwany sposób.
Czy luźna polityka Fed wesprze akcje? Ostatnio pisaliśmy o tym w artykule Z ostatniej chwili: Fed zdecydował o stopach w USA. Indeksy odbijają, dolar reaguje
Citadel kupuje wtedy, gdy inni muszą sprzedawać
Dla Citadel transakcja może być przede wszystkim okazją wynikającą z przymusowej sprzedaży, a nie jednoznacznym zakładem na natychmiastowe odbicie sektora AI. Fundusze znajdujące się pod presją depozytową nie mogą czekać na lepszą cenę, dlatego nabywca dysponujący dużą płynnością zyskuje przewagę negocjacyjną.
Przypadek Situational Awareness przypomina, że na rynku nie wystarczy mieć racji co do wieloletniego trendu. W okresach gwałtownej zmienności o przetrwaniu decydują płynność, wielkość pozycji i zdolność do utrzymania ich podczas korekty. Dźwignia, która wcześniej przyspieszała wzrost aktywów funduszu, ostatecznie ograniczyła czas potrzebny na spokojne przeczekanie spadków.
Najważniejsze będzie teraz zachowanie przejętych przez Citadel spółek oraz los prywatnego udziału Situational Awareness w Anthropic. Jeżeli przecena infrastruktury AI okaże się przejściowym delewarowaniem, Citadel może kupić wartościowe aktywa w wyjątkowo korzystnym momencie. Jeżeli jednak rynek zaczyna trwale kwestionować skalę przyszłych wydatków na AI, obecna transakcja będzie raczej początkiem głębszej zmiany wycen niż końcem korekty.
Informacje na ten temat jako pierwszy przekazał Financial Times, za którym podążył Bloomberg i reszta profesjonalnej prasy inwestycyjno-finansowej.