Peru, od dekad uznawane za jeden z globalnych liderów w wydobyciu złota, doświadcza rewolucji w swoim sektorze górniczym – tyle że akurat takiej, której rząd w Limie z pewnością wolałby uniknąć. Chodzi tutaj o wręcz meteoryczny rozkwit nielegalnego wydobycia i eksportu kruszcu. Peru, największy wydobywca metali szlachetnych w Ameryce Łacińskiej i niegdyś skarbiec Imperium Hiszpańskiego, stoi przed tyleż historycznym, co wstydliwym dla władz precedensem – rok 2026 będzie bowiem pierwszym, w którym górniczy czarny rynek prześcignie oficjalny sektor wydobywczy tego kraju.

W I połowie roku „czarne” złoto miało stanowić już 54% wolumenu peruwiańskiego eksportu królewskiego metalu. Według danych, które zawiera raport limskiego think tanku Peruvian Institute of Economics (IPE), do końca czerwca b.r. suma nielegalnego złota przewyższyła sumę tego legalnego o 8,7 tony. Dynamika ta nie wykazuje oznak spowolnienia: eksport z nieformalnego sektora wzrósł o 19%, podczas gdy legalny segment odnotował spadek o niemal 6%. Z kolei wartość nielegalnego eksportu przekroczy w bieżącym roku 16 mld dol. – wzrost o 39% w ujęciu rocznym i niemal dziewięciokrotny w stosunku do poziomu sprzed dekady.

Trudno zresztą, żeby dynamika ta prezentowała się inaczej, biorąc pod uwagę realia i problemy społeczno-gospodarcze Peru. Szerokie kręgi ludności z wiejskich, górskich obszarów kraju – powodowane dojmującą biedą i brakiem perspektyw z jednej strony, oraz czterokrotnym wzrostem cen kruszcu i rynkiem gotowym płacić za złoto „bez zbędnych pytań” z drugiej strony – masowo imają się bowiem nielegalnego wydobycia złota. To zaś w tym zasobnym kraju jest na tyle powszechne, że z dużym trudem można je pozyskiwać i bez ciężkiego, specjalistycznego sprzętu (naturalnie z dużo mniejszą efektywnością, ale zawsze).

W dodatku nielegalni górnicy nie muszą nawet specjalnie szukać dostępnych złóż. Po prostu infiltrują przebadane geologicznie tereny koncesji przyznanych oficjalnym inwestorom. Co oczywiste, nie płacą od tego żadnych podatków (a jeśli już, to nie na rzecz państwa, lecz lokalnych grup zbrojnych i przestępczych). Nie budzi to zresztą w Peru specjalnego potępienia, biorąc pod uwagę, że tak koncerny wydobywcze, jak i władze w Limie zainteresowane są głównie własnym udziałem w zyskach z wydobycia. Lokalna ludność najczęściej nie miała z tego żadnych korzyści, za to ponosiła jego koszty (jak np. zanieczyszczenie wód gruntowych).

Peru traci złoty blask

Oczywiście wszystko to ma też swoje przewidywalne, ponure konsekwencje. W rejonie Pataz, na koncesjach Cia. Minera Poderosa SA, konfrontacje między nieformalnymi grupami a formacjami ochrony firm wydobywczych pochłonęły w ostatnich latach dziesiątki ofiar śmiertelnych. Siły rządowe organizują regularne ataki lotnicze i rajdy na pozycje nielegalnych górników. Ci z kolei podejmują ataki partyzanckie na infrastrukturę oficjalnych kopalni czy transporty z urobkiem. Naturalnie do starć dochodzi też pomiędzy samymi grupami nieoficjalnych wydobywców, na tle sporów o dostęp do złotonośnych terenów.

Peru pozostaje największym producentem złota w Ameryce Południowej, a cały sektor wydobywczy odpowiada za ponad 60% wartości krajowego eksportu. Jednak oficjalne kopalnie, prowadzone m.in. przez Newmont, MMG i Southern Copper, stoją w obliczu wyczerpywania się dotychczasowych złóż. Ostatnia duża nowa kopalnia rozpoczęła tam pracę cztery lata temu. Jednocześnie kraj stracił pozycję drugiego światowego producenta miedzi na rzecz DR Konga, zaś w rankingu atrakcyjności inwestycyjnej Fraser Institute spadł on na 41. miejsce spośród 68 krajów, na tle zawirowań politycznych, niepewności prawnej i uciążliwej biurokracji.

Teraz dochodzą zaś do tego coraz częstsze starcia z nielegalnymi górnikami i podbieranie przezeń zasobów. Rząd w Limie planuje w związku z tym do końca roku wygasić kontrowersyjny system Reinfo – stanowiący formę faktycznego tolerowania działalności drobnych górników. Początkowo planowano go jako tymczasowy, jednak już od dekady jest on wciąż przedłużany. Zastąpić ma go uproszczona procedura formalizacji, jednak doświadczenia wskazują, że zainteresowanych taką formalizacją może nie być wielu. Co naturalnie nie oznacza, że przestaną oni wydobywać w górach Peru złoto – bo bynajmniej nie przestaną.

Artykuł Najzasobniejszy w złoto kraj kontynentu: nielegalne wydobycie przerosło to legalne pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Problemów największych firm z branży sztucznej inteligencji ciąg dalszy. Lider zespołu bezpieczeństwa w OpenAI podjął decyzję o opuszczeniu firmy, wskazując, że działanie OpenAI jest nieostrożne.

Wygląda na to, że wszelkie wypowiedzi ekspertów i byłych pracowników zarówno OpenAI, jak i Anthropic, jakoby te firmy nie przejmowały się bezpieczeństwem swoich modeli AI, nie są dalekie od prawdy. Taka myśl nasuwa się, gdy czytamy w zagranicznej prasie, że lider zespołu ds. systemów bezpieczeństwa OpenAI, David Robinson, postanowił rozstać się z firmą. A jeszcze bardziej do tej myśli przybliżają nas jego słowa, które przekazał w opublikowanym przez siebie artykule. Robinson pisze w nim, że zgadza się ze słowami byłych pracowników, jakoby firmy opracowujące tę technologię nie były wystarczająco ostrożne.

Szef zespołu bezpieczeństwa w OpenAI odchodzi! Jego słowa potwierdzają wcześniejsze głosy o podejściu firmy do bezpieczeństwa AI

Dodał również, że wraz z wypuszczaniem kolejnych modeli, OpenAI nie jest w stanie osiągnąć odpowiedniej formy ochrony. Jego zdaniem, to wina tego, że firma jedyne na czym się skupia, to na jak najszybszym wypuszczaniu kolejnych produktów, a bezpieczeństwo przez to zostaje daleko w tyle. Jak twierdzi, takie podejście oznacza w praktyce ciągłe poprawianie zabezpieczeń dopiero po wykryciu kolejnych problemów. A wraz ze wzrostem możliwości modeli rośnie również skala potencjalnych zagrożeń, dlatego jego zdaniem taki sposób działania może wkrótce okazać się niewystarczający.

Były już lider zespołu ds. bezpieczeństwa proponuje dwie rzeczy, które zapewnią większe bezpieczeństwo przy rozwijaniu sztucznej inteligencji. Według niego, firmy zajmujące się sztuczną inteligencją muszą w większym stopniu polegać na wiedzy specjalistycznej w zakresie bezpieczeństwa. Drugą propozycją jest rozwój nowych metod badań nad bezpieczeństwem AI, które pozwolą upewnić się, że znacznie potężniejsze modele będą podejmować bezpieczne decyzje również wtedy, gdy człowiek nie będzie ich bezpośrednio nadzorował.

To ważny głos w dyskusji o bezpieczeństwie AI. Problem może naprawdę być poważny

Robinson w OpenAI był odpowiedzialny m.in. za przygotowywanie raportów bezpieczeństwa publikowanych przy dużych premierach modeli. Dla twórców Chatu GPT pracował przez 3.5 roku, a więc niemal od samego początku wielkiego sukcesu OpenAI. Dlatego jego apel jest niezwykle istotny dla wszystkich obserwatorów rozwoju AI, zwłaszcza że jest to głos osoby z centrum rozwijania sztucznej inteligencji, w dodatku pracującej przy bezpieczeństwie modeli.

Być może właśnie wypowiedzi Robinsona jeszcze mocniej rozpalą dyskusję o kwestii bezpieczeństwa przy rozwijaniu AI. Już pojawiają się sugestie, by wprowadzić ścisłe regulacje, określające jak daleko można rozwinąć sztuczną inteligencję, by ta pozostawała bezpieczna dla ludzkości. Sam Robinson pisze, że laboratoria, w których rozwijane jest AI, powinny działać jak elektrownie jądrowe i ruchliwe lotniska.

Przeczytaj także:

Micron z kolejnym rekordem przychodów w IV kwartale operacyjnym 2026 r.

Gigant AI idzie na giełdę i ostrzega przed zagładą ludzkości

AI zabrało niektórym zdolność przewidywania zagrożeń. A będzie jeszcze gorzej

Artykuł Lider zespołu bezpieczeństwa w OpenAI rzucił papierami! „Kultura firmy jest niebezpieczna” pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Po raz kolejny 185 największych posiadaczy memecoina TRUMP będzie zaproszonych na kolację z Donaldem Trumpem 22 listopada. Dostajemy tę informację dwa tygodnie po porażce ustawy Clarity Act w Senacie. Token kosztuje dziś około 2,04 USD i jest ponad 97% poniżej poziomu z listingu.

Trump zaprasza na kolację 22 listopada

Oficjalne konto tokena TRUMP ogłosiło w środę na X kolację galową z prezydentem Donaldem Trumpem. Odbędzie się ona 22 listopada w klubie golfowym Trump National w Wirginii. Miejsca dostanie 185 największych posiadaczy tokena, a oprócz Trumpa pojawią się trzy gwiazdy, których nazwisk jak na razie nie podano.

Ranking opiera się na wyniku ważonym czasem, który premiuje więcej tokenów trzymanych dłużej. Stan posiadania liczy się na 12 listopada. Pierwszych 29 osób spotka się z prezydentem na przyjęciu VIP, a czwórka najlepszych dostanie zegarek z 18-karatowego złota. Strona wydarzenia zastrzega jednak, że:

Żaden uczestnik nie dostanie prywatnego spotkania z prezydentem

To już trzecia taka kolacja w historii.

Memecoin Trumpa jest 97% poniżej szczytu

Token kosztuje dziś około 2,05 USD, co daje kapitalizację 576 mln USD i oznacza spadek o ponad 97% od premiery w styczniu 2025 roku.

Aktualnie opór na poziomie 2,07 USD wyznacza 20-dniowa średnią wykładniczą (EMA).

Z kolei wsparcie znajduje się w okolicy poziomu 1,90 USD. Dalsze poziomy do obserwacji to 3,74 USD (wrześniowy szczyt) i 1,37 USD (sierpniowe minimum, a zarazem historyczne dno).

Dopiero zamknięcie dnia poniżej 1,90 USD otworzyłoby drogę do 1,37 USD. Spodziewam się też, że po 12 listopada, gdy ranking się zamknie, zacznie się wyprzedaż TRUMP.

Clarity Act przepadł w Senacie

Ustawa Clarity Act, która miała ustalić federalne zasady dla rynku kryptowalut, przepadła 15 września w Senacie w głosowaniu proceduralnym, w stosunku głosów 49 do 50. Głównym punktem sporu były ograniczenia dla projektów krypto rodziny Trumpów. Przepisy, które prezydent zaakceptował, wymagały od urzędników sprzedaży kryptowalut lub ślepego zarządu, ale Demokraci uznali je za zbyt łagodne.

Token TRUMP jest jednym z najbardziej dochodowych z tych projektów. Prezydent zarobił na nim w 2025 roku ponad 635 mln USD, głównie z opłat licencyjnych.

Więcej tekstów o kryptowalutach:

Wojna bankierów z kryptowalutami. Senatorowie mówią o ogromnym skandalu

Solana powtarza schemat. W październiku ma szansę na dwucyfrowy wzrost

Przestępcy chcieli ukraść kryptowaluty. Byli gotowi zabić kobietę w ciąży

Artykuł Kolejna kolacja z Trumpem dla posiadaczy jego memecoina pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Serwis turystyczny Wakacje.pl potwierdził że 29 września ktoś dostał się do jego systemu obsługi klientów i do kilku służbowych skrzynek pocztowych. Napastnik wyciągnął z serwera imiona i nazwiska, adresy, numery telefonów, daty urodzenia oraz dane paszportowe klientów. Spółka radzi zastrzec PESEL i rozważyć zastrzeżenie paszportu. W niespełna dwa miesiące to już trzeci rodzaj wrażliwych danych Polaków, który trafił w ręce przestępców: najpierw dokumentacja medyczna, potem faktury, teraz dokumenty podróżne.

Wakacje.pl padło ofiarą kolejnego wycieku danych. Wystarczyła skrzynka pocztowa

Jak ustaliło RMF FM, dane pochodzą z korespondencji dotyczącej rezerwacji. Biuro podróży zbiera o kliencie komplet informacji, bo wymagają tego linie lotnicze i hotele: kto leci, dokąd, gdzie mieszka i jaki ma numer paszportu. Wszystkie dane krążą mailami między konsultantami, organizatorami wyjazdów i klientami. Kto ma dostęp do poczty, ma dostęp do kompletu wiedzy o podróżujących.

Spółka twierdzi że incydent objął jedynie niewielką część klientów. Sprawę zgłosiła do CSIRT NASK, zespołu reagowania na incydenty działającego w Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej, oraz do Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Niebezpiecznik, który pierwszy opisał włamanie, zwraca uwagę, że firma nie wyjaśniła, co kryje się pod hasłem „dane paszportowe”. Ten sam serwis ustalił, że za atakiem nie stoi „Fingerprint”, sprawca ostatnich włamań do serwisów medycznych i Fakturowni.

Dla oszusta taki zestaw to gotowy scenariusz. Zna nazwisko, adres i szczegóły rezerwacji, więc może zadzwonić jako hotel albo organizator wycieczki i poprosić o dopłatę lub skan dokumentu. Dane paszportowe przydają się też przy weryfikacji tożsamości (KYC) na giełdach kryptowalut i w aplikacjach fintechowych, gdzie przestępcy chętnie zakładają konta na cudze nazwiska.

Obywatel ma bronić się sam. Umiesz liczyć licz na siebie

Wakacje.pl to kolejna pozycja na długiej liście. 12 sierpnia wyszło na jaw włamanie do MyDr, skąd według wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego wyciekło ok. 19 mln rekordów, także z informacjami o lekach i diagnozach. Potem padły Medyc i Enel-Med, a grupa Horus przyznała się do kradzieży danych 2,4 mln pacjentów gabinetów stomatologicznych. 28 września intruza w swoich serwerach wykryła Fakturownia.

Państwo ma na to jedną odpowiedź: zastrzeż PESEL. Polacy posłuchali. 12 sierpnia zastrzeżony numer miało niespełna 8,62 mln osób, w półtora miesiąca przybyło blisko 3,4 mln. Tyle że to bezpiecznik, który obywatel musi włączyć sam, bo firmy nie upilnowały jego danych. Z paszportem tak łatwo nie pójdzie. Najpewniejsze wyjście to unieważnienie dokumentu i wizyta w urzędzie po nowy, za który dorosły zapłaci 140 zł.

Przepisy, które miały to zmienić, obowiązują od pół roku. Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażająca unijną dyrektywę NIS2, weszła w życie 3 kwietnia. Dziś mija pierwszy termin: firmy objęte ustawą muszą się zgłosić do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych. Na dostosowanie systemów mają czas do kwietnia 2027 r., a kary w większości przypadków będzie można nakładać dopiero od kwietnia 2028 r. Hakerzy na kalendarz nie czekają. Do tego czasu nasze recepty, faktury i paszporty chroni głównie przycisk w mObywatelu.

Redakcja BitHub.pl poleca również:

• Czy afera Zondacrypto zmieni naszą scenę polityczną? Nowy sondaż przynosi odpowiedź
• AI zabrało niektórym zdolność przewidywania zagrożeń. A będzie jeszcze gorzej
• Rosja otwarcie grozi Polsce. Czekają nas podpalenia i zamachy?

Artykuł Po receptach i fakturach przyszła kolej na paszporty. Wyciek z Wakacje.pl obnaża państwo z tektury pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Bitcoin w piątek po raz drugi w przeciągu dziesięciu dni dotarł do ważnego poziomu 87 000 dolarów i po raz drugi musiał zawrócić. Słabe dane z amerykańskiego rynku pracy wyniosły kurs na lokalnym szczycie do dokładnie 87 229 USD, ale dzień zakończył się w okolicach 84,5 tys. Dzisiaj za jednego Bitcoina płacimy między 84 a 85 tys. Taką potencjalną fałszywkę (fakeout) zapowiadałem na naszym X przedwczoraj i nadal traktuję ją jako etap przed właściwym wybiciem, którego spodziewam się w drugiej połowie października.

Opór na 87k na razie nie do przebicia dla BTC

Piątkowy ruch był spowodowany raportem amerykańskiego Biura Statystyki Pracy (BLS). Gospodarka USA dodała we wrześniu zaledwie 29 tys. miejsc pracy poza rolnictwem, choć ekonomiści liczyli na 90 tys. Stopa bezrobocia wzrosła za to do 4,2% z 4,1 proc. Szanse na kolejną podwyżkę stóp przez Rezerwę Federalną (Fed) w październiku spadły do 17 procent wobec nawet 70% (!) jeszcze tydzień temu. Ruch na północ wymusił likwidację serii zakładów na spadki o wartości ok. 145 milionów dolarów.

Paliwa starczyło na kilka godzin.

Kurs zatrzymał się 13 dolarów poniżej szczytu z 23 września (87 242 USD). Dwa podejścia, dwa długie knoty nad 87 tys. i dwa zamknięcia dnia wyraźnie poniżej. Na razie to żelazna ściana i do jej przebicia potrzeba mocniejszego impulsu niż jeden raport.

Popyt jest, tyle że skupiony w jednym miejscu. W czwartek fundusze ETF na Bitcoina zebrały netto 102,7 mln dol., ale sam IBIT BlackRocka przyciągnął 195,6 mln, a reszta zanotowała odpływy sięgające 92,9 mln.

Przez ten weekend nie spodziewam się fajerwerków w żadną ze stron. Płynność spada, a fundusze ETF i kontrakty CME czekają na poniedziałkowe otwarcie. Co najwyżej spekulanci podpompują kilka altcoinów.

Bycza chorągiewka na wykresie Bitcoina

Scenariusz, który rozpisałem w czwartek, nadal jest w grze. Wykres dzienny układa się w coś w rodzaju byczej chorągiewki. Masztem jest wrześniowy rajd, w którym kurs wspiął się z okolic 74 tys. o 11,6 tys. dol., czyli prawie o 16 proc. Flagą jest obecna konsolidacja między ok. 82,6 tys. (dołek z 28 września) a 87,3 tys. dolarów. Podręcznikowo zasięg wybicia odpowiada długości masztu, co po wyjściu nad opór dawałoby okolice 99 tys. Traktuję to bardziej jako kierunek niż cel.

Nie zdziwię się, jeśli przed finałem rynek wykona jeszcze skok w dół i pozostawi na wykresie długi knot czerwonej świecy. Tak było przed poprzednimi rajdami: w sierpniu Bitcoin zszedł w okolice 63 tys., po czym zyskał prawie 30 proc. We wrześniu zjechał pod 75 tys., zanim wystrzelił.

Termin podpowiada kalendarz. 14 października o 14:30 czasu polskiego poznamy wrześniową inflację CPI w USA, a 27 i 28 października zbierze się Fed, który decyzję ogłosi w środę o 19:00. We wrześniu podniósł stopy o 0,25 pkt proc. Jeśli teraz się wstrzyma, rynek dostanie wiadomość, która napędzała oba ostatnie rajdy: złe okaże się mniej złe, niż się obawiano.

Wskaźnik siły względnej (RSI) na wykresie dziennym pokazuje 64 pkt, a w połowie sierpnia przekraczał 85. Miejsca na wzrost nie brakuje. Dopóki jednak dzień nie zamknie się nad 87,3 tys. dolarów, każdy wyskok traktuję jak kolejną pułapkę.

Redakcja BitHub.pl poleca również:

Kurs bitcoina przy 86 000 USD. Czy SEC wpuści nowe fundusze na rynek krypto?

Nadciąga wielkie czyszczenie pozycji. Bitcoin na progu 60% dominacji, traderzy grają va banque

Solana powtarza schemat. W październiku ma szansę na dwucyfrowy wzrost

Artykuł Bitcoin chce ale nie może przełamać 87 000 USD. Na wykresie rośnie bycza chorągiewka pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Amerykańskie firmy dodały we wrześniu tylko 29 tys. miejsc pracy, a rynek wycenia już zaledwie około 25% szans na październikową podwyżkę stóp przez Fed. Dolar traci, a EUR/USD wrócił nad 1,1250. Poniżej sprawdzisz, które poziomy na wykresie rozstrzygną o dalszym ruchu.

Rynek pracy w USA dodał 29 tys. etatów

Amerykańskie firmy zatrudniły we wrześniu 29 tys. nowych pracowników, podczas gdy ekonomiści oczekiwali aż 90 tysięcy.

Departament Pracy obniżył też dane za sierpień. Stopa bezrobocia wzrosła do 4,2% z wcześniej prognozowanych 4,1%, bo na rynek weszło więcej nowych osób, a niskie zasiłki dla bezrobotnych nie wskazują na falę zwolnień. Wzrost płac wyhamował.

Michael Feroli z JPMorgan uważa, że wolniejsze płace uspokajają Fed, bo gospodarka się nie przegrzewa. Jak twierdzi:

Potrzeba teraz bardzo mocnego odczytu inflacji CPI, żeby październik wszedł do gry

EUR/USD odbija nad 1,1250

EUR/USD zamknęło tydzień w okolicach poziomu 1,1260. Indeks dolara DXY spadł o 0,23% do około 101,80.

Wsparcie dla popularnej pary walutowej znajduje się teraz na poziomach 1,1215 i 1,1200, z kolei opory to 1,1270 i 1,1312.

Uważam, że odbicie EUR/USD ma właściwie ograniczony zasięg, bo rynek ciągle wycenia grudniową podwyżkę Fed. Zamknięcie sesji poniżej 1,1245 otworzyłoby drogę do 1,1165.

Spodziewam się, że dopiero wyjście nad 1,1312 mogłoby zmienić układ sił na wykresie na korzyść euro.

Na razie jest to korekta w kanale spadkowym, więc przewaga zostaje po stronie dolara.

Rynek liczy na kolejny ruch Fed w grudniu

Fed podniósł stopy we wrześniu o 0,25 pkt proc., żeby szybciej sprowadzić inflację do celu 2%. W sierpniu inflacja w głównym mierniku Fed wyniosła 3,4%. Urzędnicy sygnalizują co najmniej jeszcze jedną podwyżkę do końca roku, jeśli wojna z Iranem i inne problemy nie ustaną.

CME FedWatch wycenia około 25% szans na podwyżkę w październiku i bardzo wysokie prawdopodobieństwo grudniowej.

Philip Jefferson i John Williams z Fed wolą poczekać na więcej danych, a przewodniczący Kevin Warsh milczy o dalszym kierunku. Długoterminowe rentowności obligacji USA sięgnęły w czwartek najwyższego poziomu od 24 lat.

Mocny odczyt inflacji przed posiedzeniem 27-28 października może znów wycenić podwyżkę i wzmocnić dolara. Austan Goolsbee z Fed w Chicago powiedział w Fox Business, że problem leży po stronie inflacji i że niczego nie wyklucza.

Więcej tekstów w tematyce giełdowej:

Goldman Sachs: skok na bank? Zarząd chce zdławić siłę głosu udziałowców za opór ws. przyznanych sobie premii

Wall Street oszaleje, idzie zmiana godzin handlu. Znamy dokładną datę

Nike dostało nokaut na giełdzie. Sprzedaż w Chinach runęła o 26%

Artykuł Stopy Fed w październiku bez zmian? Inwestorzy celują w grudzień pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Likwidacja 131 tureckich funduszy uderza w oszczędności prawie pół miliona tureckich inwestorów, którzy uciekali przed słabnącą lirą. Lira turecka kosztuje dziś 49,13 TRY za dolara i w rok straciła prawie 18%. Poniżej sprawdzam, który poziom USD/TRY zdecyduje o dalszym ruchu tej waluty.

Turcy uciekają od słabnącej waluty

Regulatorzy tureccy zlecili we wrześniu likwidację 131 funduszy siedmiu towarzystw, bo część z nich ostrzegała, że nie wypłaci umorzeń. Aktywa tych funduszy urosły w trzy lata do ponad 20 mld USD, a pieniądze wpłaciło prawie pół miliona osób. Turkowie szujali zysków, które przebiją inflację i osłabiającą się walutę.

Co ciekawe, TP2, fundusz rynku pieniężnego Tera Portföy, zarobił aż 123% przy inflacji sięgającej 60%.

Hedgingowy TLY wyrobił ponad 15 000% i zebrał 102 616 inwestorów.

Część funduszy kupowała świeżo wprowadzone na giełdę spółki o małej kapitalizacji, więc kilka zleceń przesuwało kurs w ogromny sposób i tym samym podbijało wyniki.

Wniosek jest prosty – lira słabła, więc inwestorzy gonili za zyskiem, a cienki rynek akcji pompował wyniki funduszy.

USD/TRY zbliża się do oporu

Lira turecka kosztuje dziś 49,13 TRY za dolara i w rok straciła do amerykańskiej waluty prawie 18%.

Turecki bank centralny osłabia ją w kontrolowanym tempie, około 0,6% tygodniowo, co widać po wzroście USD/TRY z 48,87 do 49,15 w ostatnim tygodniu.

Dla Polaka to 0,0791 PLN za lirę według kursu średniego NBP z 2 października, więc 100 TRY kosztuje 7,91 PLN, a 1 mln TRY około 79 100 PLN.

Dla USD/TRY wsparcie znajduje się obecnie na poziomie 48,96, a opór 49,24. Dopóki kurs trzyma się w tym paśmie, lira słabnie właściwie bez wstrząsów. Spodziewałbym się, że zamknięcie ceny nad poziomem 49,24 przyspieszyłoby osłabianie liry ponad obecne 0,6% tygodniowo.

Na razie tempo jest przewidywalne, a rynek walutowy nie reaguje żadną paniką.

Turcja zwraca pieniądze inwestorom

SPK, turecki nadzorca rynku kapitałowego, likwiduje wspomniane fundusze przez ostatnie sześć miesięcy. Inwestorzy z wybranych funduszy, którzy wpłacili mniej niż 1 mln TRY, odzyskają całość, a pozostali dostaną zaliczkę 1 mln TRY.

Śledczy mają aż 217 podejrzanych, a 56 siedzi w areszcie, jak poinformował minister sprawiedliwości Akin Gurlek.

Wiele funduszy trzyma cienko handlowane akcje, więc zamiana ich na gotówkę może mocno ciążyć kursom.

BIST 100 odbił w czwartek o 2,5% i zamknął piątek na poziomie 12 270,18 pkt, ale JPMorgan widzi „realne ryzyko spadku” dla prognozy wzrostu PKB Turcji na 2026 rok, czyli 3%.

Więcej tekstów o Gospodarce:

Amerykański szantaż i widmo wielkiego kryzysu paliwowego. Unia Europejska stoi pod ścianą

AI pochłonie ponad 30 bilionów dolarów. Problem w tym, że rachunek może się nie spiąć

Z ostatniej chwili: Saudowie planują atak na Huti? Ropa w górę

Artykuł Lira turecka – ile kosztuje i czy dalej będzie słabnąć? pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Rakiety i drony wleciały w sobotę w przestrzeń powietrzną Mołdawii. Tę wiadomość potwierdziła prezydent Maia Sandu. Wszystko działo się w czasie, gdy Rosja prowadziła atak na Ukrainę. W tle trwa wojna informacyjna wymierzona w elity rządzące Mołdawią.

Rosja zaatakuje Mołdawię?

Rosja w ostatnim czasie sygnalizuje, że może użyć broni jądrowej. Zrobi to jednak tylko wtedy, gdy zagrożony będzie Obwód Królewiecki – twierdzą elity Kremla. Moskwa wyraźnie groziła NATO. Jednocześnie zaczyna zagrażać innemu państwu.

Prezydent Mołdawii Maia Sandau poinformowała właśnie, że na terytorium jej kraju pojawiło się pięć rosyjskich obiektów. Były to pociski Banderol i drony. Doszło więc do naruszenia strefy powietrznej kraju. Obiekty ostatecznie eksplodowały.

Tę wersję potwierdziła też ukraińska agencja UNIAN – obiekty latające miały lecieć na terytorium Mołdawii z obwodu odeskiego na południu Ukrainy. Wszystko działo się w czasie zmasowanego ataku na ten ostatni kraj.

Wpisuje się to w szerszy kontekst, gdyż już w środę nad terytorium Mołdawii latał rosyjski dron. Wybuchł niedaleko wsi Hirbovat na wschodzie kraju. Inny obiekt latał nad miejscowością Lunga.

Jak podała Sandu, od początku roku doszło do aż 45 naruszeń mołdawskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony. Aż osiem miało jednak miejsce w ostatnim czasie.

Rosja chce obalić władze Mołdawii?

Sandu ostrzega też swoich współobywateli, że Rosja prowadzi cyniczną grę informacyjną, w której sięga po sztuczną inteligencję.

„Rosyjska propaganda jest światowej klasy, staje się coraz bardziej wyrafinowana i żaden kraj nie powinien jej lekceważyć” – powiedziała w wywiadzie dla telewizji Yle. „W rosyjskiej narracji przesłanie niekoniecznie sprowadza się do tego, że Rosja jest dobra, a Zachód zły. Chodzi o wykorzystanie istniejących linii podziału w danym państwie, na który Moskwa chce wpływać. Twój kraj nie jest tak silny, by cię bronić, albo lokalni politycy nie są dobrzy dla twojego kraju. To jeden z głównych przekazów Rosji” – dodała.

Naloty dronowe wpisują się w tej strategię: mają za zadanie pokazać społeczeństwu, że służby ich kraju nie są w stanie zapewnić im obrony przez atakami z powietrza.

Warto dodać, że Mołdawia stara się „wyskoczyć” ze strefy wpływów Rosji: już w 2022 r. złożyła formalny wniosek o członkostwo w UE. Wtedy podpisała go Sandu, która pełni funkcję prezydenta już drugą kadencję. W ostatnim poście na X potwierdziła, że „akcesja Mołdawii do UE to inwestycja w bezpieczeństwo dla Europy”. „Taki był mój przekaz na Forum Bezpieczeństwa w Helsinkach. Europejska Mołdawia zabezpiecza 1222 km południowo-zachodniego skrzydła Ukrainy i wschodniej granicy UE” – dodała.

Przeczytaj też inne gorące newsy:

• Solana powtarza schemat. W październiku ma szansę na dwucyfrowy wzrost
• Dzieci coraz mniej, ale zabawki sprzedają się coraz lepiej. Producenci znaleźli żyłę złota
• Amerykański szantaż i widmo wielkiego kryzysu paliwowego. Unia Europejska stoi pod ścianą

Artykuł Polska jednak bezpieczna? Rosja zaczyna grozić innemu krajowi pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Jedna z największych amerykańskich organizacji reprezentujących małe instytucje finansowe postanowiła powiedzieć stanowcze nie rosnącym wpływom branży krypto.

Amerykańskie Stowarzyszenie Niezależnych Bankierów Społecznych złożyło oficjalny pozew sądowy przeciwko Urzędowi Kontrolera Waluty, oskarżając organ o przekroczenie swoich uprawnień. Bankierzy uważają, że urzędnicy tworzą niebezpieczne luki w prawie, które w przyszłości mogą doprowadzić do destabilizacji całego rynku.

Ucieczka przed nadzorem finansowym

Głównym powodem sądowej batalii stał się precedensowy proces masowego wydawania tzw. krajowych kart powierniczych. Zdaniem przedstawicieli lokalnych instytucji finansowych regulator otworzył cyfrowym przedsiębiorstwom tylne drzwi do systemu bankowego bez nakładania na nie odpowiednich wymogów. Firma kryptowalutowa posiadająca taki status zyskuje prestiż oraz legitymację państwową, jednak nie musi spełniać surowych kryteriów dotyczących kapitału, płynności czy obowiązkowego ubezpieczenia depozytów. Szefowa organizacji reprezentującej małe banki, Rebeca Romero Rainey, zwróciła uwagę na problem twierdząc, że amerykańskim konsumentom należy się pewność co do tego, że każda instytucja posiadająca licencję federalną zapewnia pełne i bezwzględne bezpieczeństwo kapitału. Zdaniem Rainey obecne działania w zakresie przepisów prawnych stawiają tradycyjne podmioty w bardzo trudnej sytuacji rynkowej.

Polityczne kontrowersje wokół nowych licencji

W tym miejscu warto podkreślić, że stowarzyszenie już wcześniej blokowało przepisy mające ułatwić działanie rynku cyfrowego, obawiając się utraty kluczowych dla małych banków depozytów gotówkowych.

Rosnące napięcie w Waszyngtonie potęgują również kontrowersje związane z decyzjami personalnymi i politycznymi. Chodzi o projekt World Liberty Financial, w który zaangażowany jest Donald Trump oraz jego najbliżsi współpracownicy. Krytyka ze strony środowisk politycznych była natychmiastowa i niezwykle surowa. Senator Elizabeth Warren stwierdziła wprost, że rodzina Trumpa zarobiła miliardy na przedsięwzięciach kryptowalutowych, a uzyskanie federalnej licencji bankowej daje im zupełnie nowe możliwości czerpania zysków, co jej zdaniem dowodzi braku dbałości o interes obywateli.

Wybór nowej drogi dla cyfrowych gigantów

Mimo że licencje powiernicze nie pozwalają na prowadzenie klasycznej działalności pożyczkowej czy przyjmowanie tradycyjnych depozytów gotówkowych ubezpieczanych przez państwo, to są one dla branży technologicznej niezwykle cennym zasobem. Pozwalają one bowiem na pełnoprawne zarządzanie aktywami klientów oraz sprawną obsługę płatności bez konieczności ciągłego korzystania z pośrednictwa zewnętrznych podmiotów. Jednakże narastający opór tradycyjnych instytucji sprawia, że przyszłość tego rozwiązania stoi pod znakiem zapytania.

Tymczasem część firm wywodzących się z sektora cyfrowego próbuje omijać wspomniane spory, starając się o standardowe zgody operacyjne. Przykładem może być tu OpenReserve Bank, czyli podmiot powiązany z kapitałem technologicznym, który zdecydował się ubiegać o pełną licencję bankową.

Przeczytaj również:
Rekordowy rajd na Bitcoinie i potężny cios hakerów. Z sieci zniknęło 1,26 mld USD
Incydent bezpieczeństwa w MetaMask. Gigant ewakuuje setki tysięcy Ethereum

Artykuł Wojna bankierów z kryptowalutami. Senatorowie mówią o ogromnym skandalu pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Producenci pamięci w obecnej sytuacji na rynku mają się nadzwyczaj dobrze. Pokazują to wyniki finansowe Microna za IV kwartał operacyjny, z których wynika, że firma pobiła kolejny rekord przychodów.

Dyskusje nad rozwijaniem sztucznej inteligencji trochę przykryły w ostatnim czasie to, co najbardziej odczuwamy jako konsumenci, czyli kryzys na rynku RAM, który ten właśnie rozwój AI spowodował. Jego skutki ciągle obserwujemy patrząc na ceny elektroniki w sklepach, a zwłaszcza kości RAM, dysków SSD czy konsol i kart graficznych. A te ciągle idą do góry, sprawiając ogromny ból, zwłaszcza dla tych, którzy na już muszą wymienić sprzęt lub go ulepszyć. Tanio to już było i raczej nie będzie, ale jak to w życiu bywa, tam gdzie jeden płaci więcej, tam drugi zarabia jeszcze więcej. I tak też jest w tym przypadku.

Micron z rekordowymi przychodami. 5 razy wyższe niż rok wcześniej

W mijającym już tygodniu swoimi wynikami za IV kwartał tego roku operacyjnego pochwalił się jeden z czołowych producentów pamięci RAM – Micron. I trzeba już na samym wstępie przyznać, że są one imponujące. W czwartym kwartale fiskalnym 2026 roku firma osiągnęła rekordowe 54,23 miliarda dolarów przychodu, czyli niemal pięć razy więcej, niż rok wcześniej. Z kolei zysk netto Microna za ten okres czasu wyniósł aż 37,7 miliarda dolarów, podczas gdy rok wcześniej było to 3,2 miliarda. Zatem jak widzimy, Micron przeżywa swój najlepszy moment w historii, kilkukrotnie przebijając swoje wyniki sprzed roku, które także były wtedy rekordowe.

Marże wynoszą już 88%. Rok temu było to „zaledwie „ledwie” 29%

Rekordowe są również marże operacyjne na tzw. pamięci konsumenckiej. W przypadku tego segmentu, sięgnęły one aż 88%, co oznacza, że na każde 100 dolarów przychodu Micronowi pozostawało około 88 dolarów przed uwzględnieniem pozostałych kosztów operacyjnych. Przypomnijmy, że rok temu marża operacyjna w tym przypadku wynosiła ok. 29%, zatem mamy tu do czynienia z prawie trzykrotnym wzrostem.

Micron ostrzega. Kryzys na rynku pamięci RAM będzie trwał jeszcze latami

Co ważne dla rynku, Micron ostrzega, że w 2027 roku możemy mieć do czynienia z niedoborem pamięci. Zdaniem amerykańskiej firmy, popyt będzie wyższy od podaży przynajmniej do 2028 roku, zatem zgodnie z tradycją, należy się spodziewać jeszcze wyższych cen RAM-u, dysków, kart graficznych i wszystkiego co z tym związane. Jak mogliśmy usłyszeć od przedstawicieli firmy, ta zdążyła już sprzedać niemal wszystko, co jest w planach produkcyjnych na 2027 rok. Czyli jednym słowem, nie liczcie na to, że na rynek konsumencki trafi tańsza pamięć.

Gigant AI idzie na giełdę i ostrzega przed zagładą ludzkości

AI zabrało niektórym zdolność przewidywania zagrożeń. A będzie jeszcze gorzej

Rządowy chatbot weryfikował kłamstwa Trumpa. Ten kazał go przeprogramować

Artykuł Micron z kolejnym rekordem przychodów w IV kwartale operacyjnym 2026 r. pochodzi z serwisu BitHub.pl.

W rozmowie z BBC para zdradziła szczegóły przerażającego napadu na jej dom. Do nieruchomości wtargnęli złodzieje, kradnąc kryptowaluty o wartości setek tysięcy funtów. Wcześniej grozili zabiciem kobiety w ciąży i jej nienarodzonego dziecka.

Chcieli dostać kryptowaluty, byli gotowi zabić

Dwaj przestępcy (trzeci czekał przed domem przy samochodzie) zaatakowali inwestora kryptowalut i jego ciężarną żonę (media nie podają ich tożsamości) w ich własnym domu w Solihull, miejscowości położonej na południowy wschód od Birmingham. Przestępcy włamali się do nieruchomości pary i grozili zabiciem kobiety oraz nienarodzonego dziecka. Powód? Chcieli otrzymać dostęp do kryptowalut.

„Drzwi zostały wyważone, widziałem, jak wchodzą, mieli ubrane rękawiczki i kominiarki” – wspominał w rozmowie z BBC „James”, jak media nazywają inwestora.

Kiedy starał się przeciwstawić napastnikom, został uderzony młotkiem w głowę. Następnie przestępcy przygwoździli jego ciężarną żonę do kanapy i zaczęli ją dusić poduszką. „Przycisnął jej poduszkę do twarzy. Dosłownie dusił ją na sofie. Słyszałem, jak krzyczała: 'Nie mogę oddychać'” – powiedział mężczyzna.

Nagle napastnicy zażądali telefonu „Jamesa”. Wtedy okazało się, że jest jeszcze czwarty członek gangu – kierujący akcją zdalnie. To on polecił przestępcom na miejscu przejrzeć jego aplikacje na smartfonie, by sprawdzić, czy ma zainstalowany portfel na kryptowaluty. Wtedy dopiero okazało się, jaki był cel włamania.

„Słyszę, jak facet przez FaceTime mówi: 'Pokaż mi wszystko, co ma w telefonie. Pokaż mi, jakie ma aplikacje'” – wspominał „James”.

Przestępcy znaleźli na telefonie portfel kryptowalutowy z pokaźną kwotą (media nie podają dokładnej sumy). „Zasadniczo [przestępca] mówił: 'Słuchaj, jeśli nie wyślesz nam tych pieniędzy teraz, dźgniemy twoją żonę w brzuch i zabijemy twoje dziecko. Zabijemy twoją żonę'” – wspominał dalej „James”, który ostatecznie przekazał gangowi setki tysięcy funtów.

Przyznał BBC, że od 2020 roku zaczął inwestować w kryptowaluty i zarobił wystarczająco dużo, by w 2023 roku rzucić pracę i zająć się tradingiem zawodowo. W efekcie ataku stracił wszystko.

Policja nie zidentyfikowała sprawców napaści.

Organizacja Crimestoppers oferuje nagrodę w wysokości 10 000 funtów za informacje, które przyczynią się do postępów w śledztwie. Alan Edwards z tej organizacji charytatywnej ma nadzieję, że ktoś może posiadać informacje na temat napastników i kierowcy, który czekał na zewnątrz bez zasłoniętej twarzy. „To ewidentnie groźni przestępcy, powiązani z jakąś zorganizowaną grupą przestępczą” – stwierdził w rozmowie z mediami.

Ataki na właścicieli kryptowalut

Choć opisana tu sytuacja miała miejsce w Wielkiej Brytanii, wszystko wpisuje się w szerszy kontekst dot. Francji. Ofiarami tego typu ataków byli m.in. prezes Binance France David Prinçay oraz współzałożyciel firmy Ledger David Balland, który w wyniku napaści został okaleczony. Na terenie Francji przeprowadzano też ataki na rodziny osób powiązanych z branżą blockchaina.

Służby Francji od początku 2026 roku zarejestrowały ponad 40 porwań, prób porwań lub wymuszeń, które to sprawy dotyczyły kryptowalutowych inwestorów. „Le Monde” podało, że zjawisko to zaczęło narastać od końca 2024 roku.

Niektórzy twierdzą, że przestępcy posiadają bazę danych osób, które zarobiły spore sumy na rynku kryptowalut. Mieliby zdobyć tę informacje dzięki wyciekom danych francuskiego fiskusa.

Przeczytaj też inne gorące newsy:

• AI pochłonie ponad 30 bilionów dolarów. Problem w tym, że rachunek może się nie spiąć
• Microsoft z własnym tokenem krypto? Dziwne wpisy na X-owym profilu firmy
• Goldman Sachs stawia na cztery słabe spółki w Europie. Akcje wystrzelą?

Artykuł Przestępcy chcieli ukraść kryptowaluty. Byli gotowi zabić kobietę w ciąży pochodzi z serwisu BitHub.pl.

Po trudnym okresie Solana kontynuuje fazę odbicia. W sierpniu token przerwał serię miesięcznych spadków, która trwała aż dziesięć miesięcy, i we wrześniu utrzymał tendencję wzrostową. Można powiedzieć, że we wrześniu zadziałał schemat, według którego SOL w tym miesiącu prawie zawsze zyskuje. Czy są szanse na wydłużenie tej serii w październiku? Dane dla SOL wypadają bardzo interesująco. Analizujemy statystyki z poprzednich lat, by dokonać oceny tego, co może wydarzyć się w tym roku.

Tak Solana radziła sobie w październiku

Dane statystyczne na temat ruchów SOL w październiku, które zaczerpnęliśmy z CryptoRank, pokazują, że jest to specyficzny miesiąc dla tej kryptowaluty. Od 2020 roku token trzykrotnie tracił na wartości w październiku. Najgorszy wynik przypada właśnie na 2020 rok, kiedy altcoin stracił aż 46,7 proc. W pozostałych trzech analizowanych latach token notował wzrost. Co ciekawe, za każdym razem był to dwucyfrowy skok wartości. Najlepszy był 2023 rok, ponieważ wówczas Solana wzrosła o 43,3 proc.

Jak widać, dane historyczne nie dają jednoznacznej odpowiedzi, czy październik jest mocnym, czy słabym miesiącem dla SOL. Sama liczba spadkowych i wzrostowych miesięcy jest taka sama. To, co przykuwa uwagę to fakt, że kiedy wzrost już się pojawiał, to był bardzo dynamiczny i za każdym razem był dwucyfrowy.

Sezonowość daje sygnał wzrostowy, ale to nie wszystko

Statystyka nie jest jednoznaczna, ale na podstawie danych można ocenić, że więcej jest sygnałów pozytywnych dla SOL. Od 2020 roku Solana zyskuje w październiku średnio 12,5 proc. Z kolei mediana oscyluje w okolicach 4,5 proc. Trzeba jednak zauważyć, że nietypowe wyniki z mocniejszych miesięcy nieco zniekształcają te wskaźniki.

Dlatego sezonowość nie powinna stanowić podstawy analiz oraz prognoz. Szczególnie na rynku kryptowalut, gdzie w jednym miesiącu kierunek ruchu może skoczyć nawet o kilkadziesiąt procent w obie strony.

Znacznie większe znaczenie mogą mieć m.in. aktualne przepływy kapitału, aktywność dużych posiadaczy SOL, zainteresowanie funduszami spotowymi, kondycja całego rynku kryptowalut, czy sytuacja makroekonomiczna.

Niewykluczone, że październik przyniesie kontynuację wzrostów. Historia pokazuje, że dwucyfrowe wzrosty w tym miesiącu nie były jednorazowym wyskokiem. Trzeba jednak pamiętać, że statystyka nie jest żadną gwarancją, że tak optymistyczny scenariusz ponownie się powtórzy. Wydaje się, że o kierunku ruchu zadecyduje raczej aktualna sytuacja na rynku.

Pozostałe wiadomości i analizy z rynku kryptowalut, które mogą Cię zainteresować:

MFW zrobił wyjątek dla Salwadoru. Chodzi o Bitcoina

Cardano łapie wiatr w żagle. Współpraca z gigantem naftowym wyciągnie ADA z kryzysu?

XRP najlepiej znosi kryzys na rynku ETF. Cisza przed burzą?

Artykuł Solana powtarza schemat. W październiku ma szansę na dwucyfrowy wzrost pochodzi z serwisu BitHub.pl.