Podsumowanie wojny na Bliskim Wschodzie (11.03.2026). Izrael pod lawiną rakiet, eksplodujące tankowce

Wojna na linii Iran-USA i Izrael trwa bez realistycznych widoków na szybkie rozwiązanie przyczyn problemu, czy choćby wstrzymania uderzeń. Amerykanie i Izraelczycy kontynuowali operacje powietrzne degradujące pozostałości irańskich zdolności lotniczych i morskich. Iran kontynuował z kolei ataki na instalacje paliwowe i statki handlowe w Zatoce Perskiej oraz na terytoria państw arabskich Zatoki Perskiej.

W Libanie nasila się wymiana uderzeń pomiędzy Izraelem i Hezbollahem, a incydenty w Iraku i Zjednoczonych Emiratach Arabskich zwiększyły ryzyko destabilizacji regionalnego handlu ropą. Koszt operacji USA w pierwszym tygodniu przekroczył 11 mld USD, a ceny ropy wzrosły powyżej 96 dolarów za baryłkę. Iran utracił znaczną część floty i lotnictwa, co ograniczyło jego zdolności do konwencjonalnej obrony. W kwestii zdolności asymetrycznych siły tego państwa pozostają natomiast groźnym przeciwnikiem – zwłaszcza w odniesieniu do prób blokady cieśniny Ormuz.

Najważniejsze wydarzenia militarne – Iran

  • Jak zwykle, regularnie bombardowany jest Teheran, gdzie celem są zarówno obiekty związane z siłami zbrojnymi, formacjami bezpieczeństwa i represji, jak i obiekty organów władz.

  • W irańskiej stolicy aktywnie pracuje obrona przeciwlotnicza, i to także ta najbliższego zasięgu. Miasto tym razem zaatakowały bowiem także izraelskie drony, niszcząc punkty kontrolne żołnierzy Pasdaranu i milicji Basidż – a także samych przedstawicieli tych formacji.

  • W nalotach na inne cele, wedle wysokiego prawdopodobieństwa koncentrowano się na niszczeniu obiektów podziemnych, których pełen jest Iran – wskazują na to słupy dymu (w przypadku uderzenia na cel podziemny słupy te z reguły są wysokie i wyraźne, podczas gdy eksplozja na powierzchni skutkuje raczej obłokiem dymu rozprzestrzeniającym się we wszystkich kierunkach i obejmującym szerszy obszar).

  • Coraz intensywniej atakowane jest „święte” miasto Kom, ważne w wewnętrznej polityce irańskiej ze względów ideologicznych (a także przez fakt, że mieszka tam spora część najwyższej szyickiej hierarchii duchownej).

  • W toku nalotu na bazę lotniczą Chatami pod Isfahanem zniszczono przypuszczalnie jedne z ostatnich istniejących na świecie myśliwców Grumman F-14 Tomcat, dostarczonych jeszcze Cesarskim Siłom Powietrznym Iranu przed 1979 r.

  • Także jeszcze sprzed Rewolucji Islamskiej pochodziły dwa z trzech samolotów transportowych, które również stały się celem nalotów.

  • Jak uprzednio, intensywnie bombardowano irańskie cele militarne, zwłaszcza te związane z potencjałem rakietowym…

  • …oraz obroną przeciwlotniczą.

Najważniejsze wydarzenia militarne – kraje Półwyspu Arabskiego

  • Irańskie drony zaatakowały składy paliwa lotniczego w gubernatorstwie Muharraq w Bahrajnie, wywołując rozległe pożary.
  • W wyniku ataku (również dronowego) na lotnisku w Dubaju doszło do szkód, zaś kilka osób zostało rannych, jednak przynajmniej wedle źródeł oficjalnych lotnisko pracuje normalnie i operacje lotnicze się odbywają. Niezależnie od tego, wiele linii lotniczych z własnej inicjatywy zawiesiło jednak swoje loty do i (co ważniejsze) z Dubaju.
  • Irański dron uderzył także w wieżowiec Dubai Creek Harbor w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
  • Doszło do bodaj największego irańskiego ataku – i to o potencjalnie bolesnych skutkach – na cel w Omanie. Celem stały się zbiorniki paliwa w porcie Salala

  • To o tyle zaskakujące, że Oman utrzymywał z Iranem poprawne, a nawet dobre stosunki. Na tyle dobre, że kraj ten pełnił rolę mediatora w negocjacjach z USA, przedstawiciele irańskich władz nazywali ten kraj „bratnim”, zaś sułtan Omanu złożył nawet gratulacje nowemu Najwyższemu Przywódcy.

  • Przez terytorium omańskie odbywa się jednak także transport ropy z ZEA i innych krajów Zatoki za pośrednictwem rurociągu, omijający irańską blokadę cieśniny Ormuz. Nie wiadomo, czy Iran świadomie i z premedytacją zdecydował się poświęcić swoje relacje z Sułtanatem w ramach próby uszczelnienia blokady, czy też atak ten był wynikiem irańskiej rozproszonej struktury dowodzenia.

Najważniejsze wydarzenia militarne – Izrael, Liban, Syria

Hezbollah dokonał dziś być przypuszczalnie najintensywniejszego dotąd ostrzału rakietowego Izraela, wystrzeliwując ponad 100 rakiet na około 50 celów w północnym Izraelu.

Masowy (jak na warunki i potencjał Hezbollahu) ostrzał od strony Libanu został przy tym skoordynowany z wystrzeleniem pocisków balistycznych nadlatujących z Iranu.

  • Ze swej strony, lotnictwo izraelskie kontynuuje kampanię bombową wymierzoną w Hezbollah. Ponownie zbombardowano szyickie dzielnice Bejrutu (niszcząc, wg. źródeł izraelskich, ok. 70 obiektów), a także cel w miejscowości Aramoun.

Ważniejsze wydarzenia militarne – inne teatry działań

  • Intensywne ataki powietrzne przeciwko kontrolowanym przez Iran szyickim milicjom w Iraku – w tym także te bezpośrednie.
  • Do działań przeciwko bojówkom formalnie stanowiącym część irackich Sił Mobilizacji Ludowej (Haszd Asz-Szabi) lotnictwo amerykańskie skierowało m.in. słynne samoloty szturmowe Fairchild A-10 Thunderbolt.
  • Z drugiej strony, Iran i jego sprzymierzeńcy utrzymują ponawiane ataki z wykorzystaniem dronów na obiekty amerykańskie w Irbilu, w Kurdystanie, a także te należące do samych Kurdów (zwłaszcza kurdyjskiej Peszmergi oraz Asajisz, tj. sił zbrojnych oraz służb bezpieczeństwa autonomicznego Kurdystanu).

  • W godzinach nocnych irańskie drony zaatakowały trzy statki handlowe na wodach cieśniny Ormuz, które jakoby „nie uzyskały zgody na przejście”…

  • …zaś w ciągu dnia doszło do kolejnych ataków. Z uwagi na efekty uderzeń, zwłaszcza rozmiary wywołanych detonacjami szkód oraz pożary, przypuszcza się, że do ich przeprowadzenia Iran wykorzystał nie zwyczajne drony samobójcze, lecz znacznie bardziej zaawansowane (ale i droższe oraz ograniczone ilościowo) kierowane pociski przeciwokrętowe.

  • Nad Jordanią pracuje obrona przeciwlotnicza w związku z wykryciem pocisków balistycznych. Nie sposób ukryć, że przynajmniej niektórzy mieszkańcy regionu podchodzą do konfliktu w sposób bardzo mało nerwowy.

Inne wydarzenia związane z konfliktem

  • Prezydent Iranu, Masud Pezeszkian, zadeklarował, że w ramach dowolnego porozumienia pokojowego, jakie zostanie wynegocjowane, Iran będzie domagać się reparacji wojennych, a także przyszłych gwarancji pokojowych.
  • Póki takowe reparacje nie zostaną wypłacone, mieli imputować niektórzy przedstawiciele Teheranu, blokada cieśniny Ormuz (jakkolwiek nie całkowicie szczelna) ma pozostać w mocy. Irańskie władze przyznają bez ogródek, że celem tej ostatniej jest maksymalne zakłócenie światowej gospodarki poprzez absurdalnie wygórowane ceny ropy.
  • O reparacjach naturalnie nie ma mowy po drugiej stronie. Donald Trump oświadczył, że to Republika Islamska właśnie ponoszi koszt 47 lat działań wywrotowych, wspierania ugrupowań rebelianckich i działań terrorystycznych.

  • Prezydent USA twierdzi przy tym, że kampania wymierzona we władze w Teheranie idzie zgodnie z planem, zaś irański potencjał morski, lotniczy i w coraz większym stopniu także uderzeniowy miał zostać zniszczony.

  • Narastają wątpliwości w odniesieniu do faktycznego stanu świeżo obranego Najwyższym Przywódcą Mojtaby Chameneiego – który dotąd nie tylko nie pokazał się jeszcze publicznie na żywo, ale też nie opublikowano żadnego nagrania czy choćby pisemnego oświadczenia w jego imieniu.

  • Wedle pojawiających się przecieków, Mojtaba miał zostać ranny w ataku, w którym zginął jego ojciec i rodzina. Pojawiają się sprzeczne sygnały dot. tego, czy odzyskał on przytomność.

  • Iran pozostaje w dużej mierze odcięty od świata – dostępem do sieci dysponują wyłącznie przedstawiciele i wybrani zwolennicy władz oraz Irańczycy, którzy zdołają tę blokadę obejść
  • Irańskie kanały medialno-propagandowe grożą działaniami skrytobójczymi w odniesieniu do Irańczyków żyjących na emigracji, którzy krytykują reżim Republiki Islamskiej
  • W wyniku nalotów ucierpieć miały systemy elektroniczne największego irańskiego banku, kontrolowanego przez Pasdaran i używanego do wypłaty poborów rządowym urzędnikom oraz funkcjonariuszom. Może to utrudnić lub nawet uniemożliwić faktyczną wypłatę tych pensji, z trudnymi do przewidzenia konsekwencjami dla stabilności aparatu państwowego (Iran zmaga się z ostrymi niedostatkami finansowymi, które od grudniowego kryzysu jeszcze się pogorszyły).

Poprzednie podsumowania: