Na zakup 60-metrowego mieszkania krakowianin z medianową pensją netto musiałby w 2025 roku przeznaczyć całość swoich wypracowanych zarobków z ponad 13 lat pracy. Osoba na płacy minimalnej potrzebowałaby na to niemal 24 lata. Oba wskaźniki spadły rok do roku i wróciły blisko najniższych poziomów z ostatnich dwóch dekad, natomiast jednocześnie mamy do czynienia z rynkiem, który pod względem dostępności mieszkań od ośmiu lat właściwie stoi w miejscu.
Dwadzieścia lat rynku nieruchomości w Krakowie: gwałtowna poprawa i zastój
Liczby z ostatnich dwudziestu lat układają się w czytelny wzór. W 2006 roku na 60-metrowe mieszkanie trzeba było odłożyć równowartość 28,2 pensji medianowej netto, a przy najniższej krajowej ponad 61 lat, czyli więcej, niż trwa cała kariera zawodowa przeciętnego mieszkańca. Do 2017 roku wskaźnik dla mediany spadł do 12,4 roku, a dla płacy minimalnej do 23,7. Mieszkania w tym czasie nie staniały, przeciwnie- ceny rosły. Po prostu pensje przez tę dekadę rosły jeszcze szybciej.
Potem trend się załamał. Od 2018 roku relacja cen do zarobków przestała się poprawiać i zaczęła falować. Dla pensji medianowej wskaźnik podniósł się z 12,3 lat w 2018 do 13,9 w 2024, po czym cofnął do 13,1 lat w 2025 r. Dla najniższej krajowej wahał się w tym czasie między 24 a niespełna 27 latami. W praktyce oznacza to, że krakowianin u progu lat dwudziestych nie zbliżał się do własnego M2 szybciej niż jego poprzednik sprzed dekady.
W skrócie: Mieszkanie 60 m², Kraków, 2025 rok: 10,5 lat przeciętnej pensji netto, 13,1 lat mediany pensji netto albo 23,9 lat płacy minimalnej netto.
W 2006 roku było to odpowiednio 22,6, 28,2 i 61,2 lat.
Osoba zarabiająca przeciętną krakowską pensję netto, a więc wyraźnie powyżej mediany, jest w lepszej sytuacji. Na 60-metrowe mieszkanie potrzebowała w 2006 roku równowartości 22,6 rocznych zarobków, w 2018 roku już tylko 9,8, a w 2025 około 10,5. To jedyna z trzech grup, która od końca poprzedniej dekady mieści się w granicach dziesięciu lat pełnej pensji. Różnica wobec wskaźnika dla mediany bierze się wprost z rozkładu płac: połowa krakowian zarabia poniżej mediany, a ta jest o jedną piątą niższa od średniej, którą zawyżają najlepiej opłacani.
Najgorzej zarabiający bez szans na własne M2 bez wsparcia z zewnątrz
Najważniejszy wniosek kryje się w przepaści między skrajnymi grupami. Pracownik z przeciętnym czy nawet medianowym wynagrodzeniem teoretycznie spłaca mieszkanie w trakcie swojej kariery. Zarabiający najniższą krajową nie zdąży. Nawet w najlepszym momencie ostatnich dwudziestu lat, w 2017 roku, osobie na płacy minimalnej brakowało do tego niemal ćwierć wieku odkładania każdej złotówki. To rachunek czysto teoretyczny, bo zakłada, że całą pensję przeznacza się na zakup i nie ponosi żadnych kosztów życia. W rzeczywistości dla tej grupy własne mieszkanie w Krakowie pozostaje poza zasięgiem bez wsparcia rodziny, dodatkowego kapitału / oszczędności lub współmałżonka.
| Rok | Średnia netto | Mediana netto | Płaca minimalna netto |
|---|---|---|---|
| 2006 | 22,6 | 28,2 | 61,2 |
| 2009 | 15,8 | 19,8 | 39,4 |
| 2012 | 12,6 | 15,7 | 30,5 |
| 2017 | 9,9 | 12,4 | 23,7 |
| 2020 | 10,5 | 13,1 | 25,0 |
| 2024 | 11,1 | 13,9 | 25,6 |
| 2025 | 10,5 | 13,1 | 23,9 |
Liczba lat pełnej pensji netto potrzebnych na mieszkanie 60 m² w Krakowie.
Według danych z Narodowego Banku Polskiego (NBP BaRN) Kraków jest, po Warszawie, najdroższym rynkiem mieszkaniowym w kraju, a w 2025 roku średnia cena za metr przekraczała tu 15 tysięcy złotych. Spadek wszystkich trzech wskaźników w 2025 roku wziął się głównie z zatrzymania wzrostu cen przy dalej rosnących płacach, a nie z ochłodzenia na rynku mieszkań.
Wszystkie wyliczenia opierają się na umowie o pracę ze standardowymi kosztami uzyskania przychodu i złożonym formularzem PIT-2, bez wpłat na Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK), bez ulg i bez wspólnego rozliczenia. Mediana netto to szacunek na poziomie 80 procent przeciętnej pensji netto, a wskaźnik dla pensji przeciętnej policzono spójnie z tym założeniem. Nie jest to oficjalna mediana Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) dla Krakowa. Takiej statystyki Urząd nie publikuje.
Przeczytaj też inne newsy z sektora nieruchomości:
Zarobią miliony czy stracą wszystko? Port Polska rozgrzał rynek nieruchomości do czerwoności!