Retoryka Donald Trump wobec Iranu przeszła w ciągu kilkunastu godzin od presji negocjacyjnej do realnego użycia siły. Wyznaczony na środę, polskiego czasu (godzina 2:00) termin stał się osią wydarzeń, wokół której rozgrywa się zarówno operacja militarna i reakcja rynków. Po mocnych groźbach Trumpa, na platformie Truth Social, które pojawiły się na około godzinę przed otwarciem sesji giełdowej w USA, rynki zareagowały spadkiem, a ceny ropy wzrosły.
Co będzie dalej? Trudno przewidzieć, Trump wskazuje, że bazowym scenariuszem są ataki na cele w całym Iranie. W tym kontekście inwestorzy opierają się na scenariuszach formułowanych przez Bloomberg Economics, które jeszcze niedawno miały charakter hipotetyczny, a dziś materializują się w czasie rzeczywistym. Bank centralny USA wskazuje, że konflikt może podbić inflację, ale ani fakt ten, ani wzrost ryzyka impeachmentu na platformie Polymarket nie zniechęcają Trumpa do prowadzenia wojny.
Najważniejsze fakty
- Donald Trump podtrzymał deadline 20:00 czasu nowojorskiego we wtorek (2:00, czasu polskiego, we środę), grożąc dalszymi uderzeniami
- USA przeprowadziły uderzenia na dziesiątki celów wojskowych w rejonie wyspy Chark, a scenariusz ograniczonych ataków wskazywany przez Bloomberg Economics materializuje się
- Zakłócenia infrastruktury energetycznej w Iranie zwiększają ryzyko szoku podażowego Iran sygnalizuje gotowość do rozmów, ale utrzymuje warunki wstępne.
- Napięcia rozszerzają się regionalnie. Pakistan deklaruje wsparcie dla Arabii Saudyjskiej w razie eskalacji.
Scenariusze rynku według Bloomberg Economics – w fazie realizacji
Jeszcze kilkanaście godzin temu cztery scenariusze przedstawiane przez Bloomberg Economics stanowiły mapę ryzyka. Dziś są narzędziem do interpretacji wydarzeń.
Zawieszenie broni (niskie prawdopodobieństwo)
Wciąż pozostaje poza zasięgiem. Mimo sygnałów o elastyczności ze strony Iranu, warunki wstępne blokują szybkie porozumienie.
Opóźnienie i negocjacje (umiarkowane prawdopodobieństwo)
Administracja USA utrzymuje, że odpowiedź Iranu może nadejść przed upływem deadline’u, co sugeruje, że kanały komunikacji pozostają otwarte.
Ograniczone uderzenia militarne (wysokie prawdopodobieństwo – scenariusz bazowy)
Ten wariant właśnie się materializuje. Skala ataków – obejmująca dziesiątki celów – wskazuje na działania zaplanowane jako presja, a nie pełnoskalowa wojna.
Szeroka eskalacja (niskie prawdopodobieństwo, rosnące ryzyko)
Ryzyko tego scenariusza rośnie wraz z doniesieniami o możliwych atakach odwetowych, w tym uderzeniach rakietowych na cele w Arabii Saudyjskiej.
Ropa, czyli zakładnik wydarzeń
Kharg Island to nie tylko punkt na mapie to jeden z kluczowych hubów eksportowych Iranu. Nawet jeśli infrastruktura przeładunkowa nie była bezpośrednim celem, sama skala operacji znacząco zwiększa ryzyko zakłóceń. Wystarczy ograniczenie przepustowości lub zakłócenia logistyczne, by globalny rynek ropy zareagował gwałtownie. Już teraz sygnały o uszkodzeniach sieci energetycznej pokazują, że system zaczyna odczuwać presję nie tylko militarną, ale i operacyjną.
Wypowiedzi Donald Trump dodatkowo podbijają napięcie. Sugestie „katastrofalnych scenariuszy” czy zapowiedzi, że „wszystko rozstrzygnie się dziś w nocy”, wzmacniają reakcję rynków. Jednocześnie komunikaty ze strony administracji USA wskazują na przekonanie, że odpowiedź Iranu nadejdzie w krótkim czasie, a cele militarne zostały w dużej mierze osiągnięte. To tworzy niejednoznaczny obraz: operacja trwa, ale pojawia się narracja o jej możliwym szybkim zakończeniu.
Wczoraj prezydent USA również nie przebierał w słowach podczas wystąpienia, które relacjonowaliśmy w artykule Donald Trump ostrzega Iran. Giełda w USA wraca do spadków, trwa wystąpienie prezydenta USA.
Efekt makro: inflacja i ryzyko globalne
Konflikt zaczyna mieć wymiar wykraczający poza rynek ropy. Przedstawiciele amerykańskiej Rezerwy Federalnej, w tym John Williams, sygnalizują, że wojna z Iranem może bezpośrednio przełożyć się na wzrost inflacji, podbijając wskaźniki cen w najbliższych miesiącach. To oznacza, że skutki wydarzeń będą odczuwalne nie tylko na rynkach surowcowych, ale również w polityce monetarnej – potencjalnie ograniczając przestrzeń do obniżek stóp procentowych.
Najbliższe godziny pozostają kluczowe. Jeśli Iran zdecyduje się na odpowiedź militarną lub dalsze działania odwetowe, rynek może szybko przesunąć się w kierunku scenariusza szerokiej eskalacji. Jeśli jednak pojawi się sygnał deeskalacji – choćby częściowy – możliwe będzie krótkoterminowe uspokojenie.
Jedno jest już pewne: scenariusze Bloomberg Economics przestały być analizą „co może się wydarzyć”. Stały się opisem tego, co właśnie się dzieje… Ropa naftowa pozostaje głównym kanałem, przez który ten konflikt oddziałuje na globalną gospodarkę. Jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie będzie trwał dłużej, sytuacja nie tylko w USA, ale i w Europie istotnie pogorszy. Opisaliśmy to m.in. w artykule Kiedy Europie skończy się ropa? Czas ucieka. Tyle miesięcy spokoju zostało.