Instytucje i urzędy finansowane z budżetu państwa powinny świecić przykładem, jeśli chodzi o takie kwestie jak przestrzeganie prawa. Rażące błędy lub naginanie przepisów w tym sektorze właściwie powinno się nie zdarzać. Rzeczywistość niestety często bywa inna. UOKiK wykrył nieprawidłowość na Uniwersytecie SWPS oraz Politechniki Lubelskiej. Okazuje się, że obie uczelnie złamały prawo i w trakcie trwania studiów niesłusznie zwiększały studentom czesne. O trwającym postępowaniu UOKiK informował już w czerwcu 2025 roku, a dziś prezes urzędu ogłosił swoją decyzję w tej sprawie.
UOKiK wykrył nieprawidłowości na czołowych uczelniach. Niesłuszne podwyżki czesnego
Życie studenta, szczególnie pod względem finansowym, nie jest łatwe. Okazuje się, że niektóre uczelnie w tym obszarze, niesłusznie zwiększały obciążenia finansowe swoich studentów. UOKiK ustalił, że Uniwersytet SWPS z siedzibą w Warszawie oraz Politechnika Lubelska podwyższały czesne swoim studentom w trakcie trwania studiów. Okazuje się, że te działania były niezgodne z prawem.
Źródło: UOKiK
Tomasz Chróstny, prezes UOKiK, poinformował o wydaniu decyzji w sprawie podwyżek czesnego w trakcie trwania studiów na wspomnianych uczelniach. UOKiK ustalił, że studenci Uniwersytetu SWPS w Warszawie (dawniej SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny) i Politechniki Lubelskiej doświadczyli podwyżek czesnego. W tamtym momencie było to niezgodne z prawem, które wówczas obowiązywało.
Niedopatrzenie, czy celowe działanie?
Zgodnie z aktualnie obowiązującym prawem, uczelnie mają prawo do podwyżek czesnego. Od roku akademickiego 2023/2024 w życie weszły nowe przepisy, które pozwalają podnieść czesne raz w roku, maksymalnie o poziom inflacji ogłoszony przez GUS. Jednak nie zawsze tak było. Od lipca 2018 r. do września 2023 r. obowiązywały inne przepisy. Wówczas uczelnia od momentu przyjęcia na studia aż do ich ukończenia nie mogła podnosić czesnego ani wprowadzać nowych opłat dla danego rocznika.
Przypadki, którymi zajął się UOKiK, dotyczą okresu, gdy podwyżki czesnego w trakcie trwania studiów były zakazane. Zgodnie z ustaleniami urzędu, część studentów Politechniki Lubelskiej, która rozpoczęła pierwszy rok studiów niestacjonarnych w latach akademickich 2021/2022 oraz 2022/2023, była obciążana za kolejne semestry opłatami wyższymi niż te, które obowiązywały w trakcie podpisania umowy. Na kierunku Zarządzanie czesne wzrosło przez cały okres studiów z 1750 do 2300 zł. W przypadku Uniwersytetu SWPS, na kierunkach tak jak np. prawo, czy psychologia, różnica między pierwszym a ostatnim rokiem wynosiła nawet 1000 zł.
Kara dla uczelni i zwrot pieniędzy dla studentów
Zgodnie z oficjalnym komunikatem na stronie UOKiK, prezes urzędu zdecydował, że za naruszanie zbiorowych interesów konsumentów nakłada na Uniwersytet SWPS z siedzibą w Warszawie karę w wysokości 2 075 000 zł. W przypadku Politechniki Lubelskiej Kara wynosi 921 000 zł. Prezes UOKiK ocenił, że działania wspomnianych uczelni były kłopotliwe dla studentów. Dlatego, że wiele osób, które decydują się na rozpoczęcie studiów niestacjonarnych, bierze pod uwagę przede wszystkim cenę.
Prezes Tomasz Chróstny zdecydował również, że uczelnie, o których mowa, powinny zwrócić studentom niesłusznie pobrane opłaty. Ponadto uczelnie w ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się decyzji poinformują o tym na swoich stronach internetowych i profilach w mediach społecznościowych. Dodatkowo poinformują indywidualnie uprawnionych o kwocie zwrotu, danych potrzebnych do wypłaty i terminie przekazania środków. Decyzje nie są prawomocne, a uczelnie mają prawo do odwołania w sądzie.