Najnowsze dane GUS potwierdziły obawy ekspertów. Inflacja, choć nie w takim tempie jak prognozowano, to jednak znowu rośnie. To przede wszystkim skutek rosnących cen paliw na stacjach, które wystrzeliły w związku z przedłużającym się konfliktem na Bliskim Wschodzie. Do dwucyfrowych odczytów wskaźnika inflacji sprzed kilkunastu miesięcy droga wydaje się jeszcze daleka, ale pierwsze skutki kryzysu już widać. W debacie publicznej ponownie pojawia się pomysł waloryzacji świadczenia 800 plus. Czy rząd planuje zwiększenie kwoty świadczenia do 1000 zł? W perspektywie zbliżających się wyborów parlamentarnych taka opcja wydaje się atrakcyjna dla polityków.
Inflacja poniżej prognoz, ale znowu rośnie
Zgodnie z oczekiwaniami ekonomistów, powoli gospodarka zaczyna coraz mocniej odczuwać skutki eskalacji konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie. W pierwszej kolejności konsumenci odczuwają wzrost cen na stacjach benzynowych. Jednak droga ropa to tylko pierwsza kostka domina, która powoduje wzrost cen pozostałych produktów, w tym przede wszystkim żywności. Wygląda na to, że pierwsze negatywne efekty już widać.
Szybki szacunek cen towarów i usług konsumpcyjnych w marcu 2026 roku, które zaprezentował GUS, ujawnia, że ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 3,0% (wskaźnik cen 103,0) w porównaniu z analogicznym miesiącem ub. roku. Natomiast w porównaniu z poprzednim miesiącem ceny wzrosły o 1,0% (wskaźnik cen 101,0). Choć to mało pocieszające, odczyt jest poniżej konsensusu rynkowego, który wskazywał inflację na poziomie 3,3%.
Wygląda na to, że proces przerzucania kosztów transportu, w związku z wystrzałem cen ropy, jest już w toku. W ten sposób przedsiębiorcy przerzucają na konsumentów wzrostu kosztów przede wszystkim kosztu transportu, ale nie tylko. Ropa to przede wszystkim paliwo niezbędne do transportu, ale także składnik wielu produktów codziennego użytku. Surowiec znajdziemy w plastiku i tworzywach sztucznych, w materiałach syntetycznych do produkcji ubrań (np. poliester, nylon), czy w farbach, lakierach, rozpuszczalnikach, a nawet w kosmetykach (kremy, balsamy itp.).
Rząd reaguje i obniża ceny paliw. Następny krok podniesienie 800 plus do 1000 zł?
Od kilku tygodni ceny na stacjach paliw powodują zawrót głowy u kierowców. Krytycy drwią, że za moment na stacjach zobaczymy legendarne 5,19 zł, które obiecywał premier w kampanii wyborczej, ale nie za litr, a za pół litra benzyny. Rząd ostatecznie zareagował i wprowadził pakiet CPN (Cena Paliwa Nizej), który obniża 23% stawkę VAT na paliwa do 8%. Dodatkowo akcyza na benzynę spadła o 29 gr na litrze, w przypadku oleju napędowego o 28 gr. Dodatkowo pakiet wprowadza maksymalne ceny paliw: 6,16 zł/l (PB95), 6,76 zł/l (PB98), 7,60 zł/l (ON). To dopiero początek działań rządu?
Zanim pojawił się problem rosnących cen paliw i perspektywa powrotu wysokiej inflacji, eksperci wskazywali na konieczność rozważenia zwiększenia świadczenia 800 plus. Aktualna sytuacja daje zwolennikom tego pomysłu silny argument za jego realizacją. Jak podaje Bezprawnik, rzeczywista wartość świadczenia stopniała dziś do 739 zł. Julian Auleytner, ekonomista i jeden z twórców programu 500 plus, wskazuje, że państwo powinno podnieść wysokość świadczenia do 1000 zł. Ekspert bierze pod uwagę minimum egzystencji i wskazuje, że aktualnie 800 plus pokrywa minimum dla jednej osoby w czteroosobowej rodzinie tylko w 78%.
To nie jedyna propozycja zmiany programu. Niedawno szeroko komentowaną propozycję przedstawił Klub Jagielloński. Analitycy organizacji zaproponowali jednorazowe wypłacanie 208 800 zł z tytułu narodzenia dziecka, zamiast comiesięcznej wypłaty 800 zł. W tej kwocie analitycy uwzględnili również tzw. „babciowe”.
Od początku istnienia programu, nie istnieje żadne system automatycznej waloryzacji. Na ten moment rząd dał jasno do zrozumienia, że żadnych podwyżek świadczenia nie będzie. Jednak za nieco ponad rok odbędą się wybory parlamentarne. Festiwal obietnic jeszcze nie wystartował, ale to tylko kwestia czasu. Niewykluczone, że waloryzacja 800 plus pojawi się w hasłach którejś z partii.