Od lat różne środowiska zwracają uwagę na konieczność edukacji i zwiększania świadomości młodych ludzi w różnych obszarach życia. Niektóre są bardzo cenne, inne budzą kontrowersje. Wygląda na to, że są też takie kwestie, które praktycznie są pomijane, a wymagają zdecydowanej poprawy. Okazuje się, że podstawy przedsiębiorczości, które zostały zastąpione przez biznes i zarządzanie, to zdecydowanie za mało. Najnowsze dane BIG InfoMonitor oraz BIK ujawniły, że osoby między 18 a 20 rokiem życia mają długi wynoszące 98 mln złotych.
Młodzi po maturze mają długi na prawie 100 mln złotych
Powoli kończy się okres matur. Wielu młodych ludzi stanie za chwilę przed wyborem uczelni lub rozwoju ścieżki zawodowej. Okazuje się, że wielu z nich rozpocznie dorosłość z dużym zadłużeniem. Z danych BIG InfoMonitor i BIK wynika, że ponad 31 tys. osób między 18 a 20 rokiem mają łącznie długi na 97,7 mln złotych. Z danych wnika, że aż 31 280 młodych osób rozpoczyna dorosłe życie mając już długi na koncie. Rekordzista z małopolskim odbierając dowód osobisty miał już na koniec prawie 500 tys. zł długu.
Dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor, wyjaśnia, że młode osoby korzystają z wolności, jaką daje dorosłość, ale zapominają o odpowiedzialności. Jak ocenił badacz:
„Maturzyści często postrzegają pełnoletność jako nieograniczoną wolność, zapominając, że idzie ona w parze z pełną odpowiedzialnością prawną i finansową. W naszej bazie widzimy, że blisko 80 proc. zadłużonych w tej grupie wiekowej ma zaległości do 5 tys. zł. Choć w świecie dorosłych finansów kwota ta może wydawać się niewielka, to dla osoby bez stałych dochodów, skupionej na egzaminach i wyborze dalszej ścieżki, jest to bariera niezwykle trudna do pokonania. To finansowy falstart, który może rzutować na kolejne lata„.
Na co zadłużają się młode osoby?
Liczby dotyczące zadłużenia najmłodszych osób są zaskakująco duże. Wiele osób zastanawia się teraz, w jaki sposób można zrobić takie długi w tak młodym wieku. Okazuje się, że blisko połowa (46,3 mln zł) to niespłacone zobowiązania pozakredytowe. To przede wszystkim mandaty za jazdę na gapę, rachunki za telefon czy internet.
Młodzi ludzie często decydują się również na pierwsze abonamnety, raty czy pożyczki. Ta grupa często posiada zobowiązania finansowe nie tylko wobec instytucji, ale także wobec rodziny i znajomych. Ukończenie 18 roku życia otwiera wiele nowych możliwości, ale wiele osób nie myśli o tym jak spłacić zobowiązania finanoswe i szybko wpadają w długi. W ten sposób młodzi mają obciążenia ekonomiczne, ale i psychiczne. Dane pokazują, że problemy z zadłużeniem często powodują poczucie bezradności, niesprawiedliwości oraz braku własnej wartości.
Edukacja potrzebna od zaraz
Od lat nastolatkowie uczęszczają w szkołach na przedmiot, który powinien przygotowywać do ekonomicznej dojrzałości. Dawniej były to podstawy przedsiębiorczości, a obecnie to biznes i zarządzanie. Celem przedmiotu jest przekazanie podstawowej wiedzy na temat ekonomii, zarządzania i finansów. Wygląda na to, że w tym obszarze jest wiele do poprawy.
Na tę kwestię zwrócił uwagę również Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor. Jak stwierdził ekspert: „Dane pokazują, że problemem nie jest wyłącznie brak pieniędzy, ale przede wszystkim wiedza i odpowiednie podejście do finansów. Kultura finansowa to nie tylko znajomość rachunków czy oszczędzania, lecz także codzienne nawyki, odpowiedzialność i uczciwość w regulowaniu zobowiązań”.
Paweł Szarkowski zwraca również uwagę na impulsywność i brak przewidywania konsekwencji decyzji, które powodują zobowiązania finansowe: „Szczególnie niepokoi fakt, że młodzi często mają świadomość swoich działań, a mimo to podejmują ryzykowne lub nieetyczne decyzje. Z badania na temat kultury finansowej Polaków wynika, że niemal co piąty respondent wskazuje impulsywność i działanie pod wpływem emocji jako główną przyczynę problemów. To pokazuje, że zadłużenie młodych wynika nie tylko z niskich dochodów czy braku doświadczenia, ale także z trudności w przewidywaniu konsekwencji i budowaniu zdrowych nawyków finansowych na starcie dorosłego życia”.
Więcej tekstów na temat zadłużenia Polaków:
Inflacja wystraszyła Polaków? Badania GUS dotyczące nastrojów konsumenckich jednoznaczne
Mieszkańcy małych miejscowości mają największe długi. Zadłużenie wynosi blisko 12 mld złotych