Amerykańska gospodarka otrzymała w środę stosunkowo spokojny odczyt inflacji, jednak sytuacja geopolityczna sprawia, że ten spokój może okazać się krótkotrwały. Dane pokazują stabilizację presji cenowej w lutym, ale wojna z Iranem i gwałtowne wahania cen ropy mogą w kolejnych miesiącach znacząco zmienić obraz inflacji w Stanach Zjednoczonych.
Według danych opublikowanych przez amerykańskie Bureau of Labor Statistics wskaźnik cen konsumpcyjnych wzrósł w lutym o 0,3 procent w ujęciu miesięcznym, po wzroście o 0,2 procent w styczniu. W ujęciu rocznym inflacja wyniosła 2,4 procent i była dokładnie zgodna z prognozami ekonomistów z Wall Street.
Po wyłączeniu zmiennych kategorii żywności i energii inflacja bazowa wyniosła 0,2 procent miesiąc do miesiąca oraz 2,5 procent rok do roku. Oba wyniki również były zgodne z oczekiwaniami rynku i pozostały na takim samym poziomie jak w styczniu. Oczywiście, to poniekąd nieaktualne dane, bo nie uwzlgędniają efektów wojny z Iranem
Rynek wciąż żyje wojną na Bliskim Wschodzie. Iran miał zaatakować dwa statki w Cieśninie Ormuz, jeden pływający pod flagą Liberii – drugi, pod flagą Tajlandii. Odkąd wybuchła wojna w Cieśninie zaatakowano już 13 statków. Izrael ma wg. nieoficjalnych doniesień obawiać się, że USA wyjdą z wojny za szybko. Mimo komentarzy Trumpa, który roztacza scenariusz szybkiego końca operacji w Iranie, źródła, na które powołała się agencja Axios wskazują, że pozostało jeszcze ok. 2 tygodnie ataków.
Inflacja stabilna, ale wciąż powyżej celu Fed
Choć najnowszy raport wskazuje na względną stabilizację cen, inflacja wciąż pozostaje powyżej celu wyznaczonego przez Federal Reserve, który wynosi 2 procent.
Największy wpływ na miesięczny wzrost wskaźnika miała kategoria kosztów mieszkań, będąca najważniejszym elementem koszyka inflacyjnego. Indeks kosztów schronienia wzrósł o 0,2 procent w lutym, a w skali roku ceny w tej kategorii są wyższe o około 3 procent. Jednocześnie czynsze zwiększyły się jedynie o 0,1 procent, co było najniższym miesięcznym wzrostem od stycznia 2021 roku.
Wzrosły również ceny żywności. W lutym podniosły się o 0,4 procent, a w ujęciu rocznym są o 3,1 procent wyższe niż przed rokiem. Jednocześnie ceny jaj spadły o 3,8 procent w skali miesiąca, co pogłębiło roczny spadek do 42,1 procent. Indeks energii wzrósł o 0,6 procent w lutym, natomiast w ujęciu rocznym wzrost wyniósł 0,5 procent.
Wśród kategorii, które odnotowały wzrost w lutym, znalazły się także opieka medyczna, odzież, wyposażenie gospodarstw domowych, bilety lotnicze oraz edukacja. Z kolei spadki zanotowano m.in. w cenach komunikacji, używanych samochodów i ciężarówek, ubezpieczeń samochodowych oraz artykułów higieny osobistej. Ceny nowych samochodów pozostały w lutym stabilne i są jedynie o 0,5 procent wyższe niż rok wcześniej. Odzież zdrożała o 1,3 procent w skali miesiąca.
To dopiero „cisza przed burzą”
Ekonomiści zwracają uwagę, że raport za luty nie obejmuje jeszcze skutków gwałtownego wzrostu cen ropy, który nastąpił po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. Jak zauważa Carson Group, lutowe dane można traktować jako „ciszę przed burzą”… Wzrost cen benzyny prawdopodobnie pojawi się w statystykach inflacyjnych już w marcu.
Po rozpoczęciu amerykańsko-izraelskich ataków na Iran ceny ropy gwałtownie wzrosły, chwilowo przekraczając poziom 100 dolarów za baryłkę. W środę surowiec pozostawał jednak wyraźnie poniżej tego poziomu, choć wciąż był droższy o około 4 procent w handlu dziennym.
Wyższe ceny ropy mają tendencję do szybkiego przenoszenia się na koszty transportu, logistyki i produkcji, a w konsekwencji także na ceny wielu dóbr konsumpcyjnych.
Wojna i napięcia polityczne
Prezydent Donald Trump powiedział w rozmowie z Axios, że w Iranie pozostało „praktycznie nic więcej do zniszczenia”, sugerując, że operacja militarna z punktu widzenia Waszyngtonu osiągnęła większość celów. Jednocześnie sytuacja polityczna w Iranie pozostaje niejasna. Nowy najwyższy przywódca kraju, Mojtaba Khamenei, miał zostać ranny pierwszego dnia bombardowań.
Według informacji przekazanych mediom doznał złamania stopy, ran twarzy oraz siniaka wokół oka. Od początku konfliktu nie pojawił się publicznie, a irańskie media korzystają głównie z archiwalnych lub generowanych komputerowo obrazów. Jego syn, Yousef Pezeshkian, zapewnił jednak, że przywódca jest bezpieczny i „nie ma powodów do obaw”.
Równocześnie izraelscy urzędnicy obawiają się, że wizja zakończenia wojny przedstawiana przez Donalda Trumpa może nastąpić szybciej, niż chciałby tego Izrael. Według doniesień Izrael rozważa intensyfikację uderzeń, jeśli Stany Zjednoczone będą naciskać na szybkie zakończenie konfliktu.
Operacje wojskowe prowadzone przez Izrael i USA mają nadal przebiegać zgodnie z planem. Postępy odnotowano w niszczeniu celów związanych z irańskimi pociskami balistycznymi, jednak liczba ataków z użyciem dronów pozostaje wysoka. W odpowiedzi Stany Zjednoczone koncentrują się na uderzeniach w miejsca produkcji i startu irańskich bezzałogowców.
Rezerwy ropy mają uspokoić rynek
W odpowiedzi na napięcia energetyczne państwa należące do International Energy Agency uzgodniły uwolnienie 400 milionów baryłek ropy z rezerw strategicznych. Celem tego ruchu jest ograniczenie ryzyka gwałtownego wzrostu cen paliw oraz złagodzenie potencjalnego wpływu szoku energetycznego na globalną inflację.
Dla banku centralnego Stanów Zjednoczonych najbliższe miesiące mogą okazać się wyjątkowo wymagające. Z jednej strony inflacja bazowa pozostaje uporczywie powyżej celu, z drugiej strony szok energetyczny może ponownie podnieść wskaźnik inflacji ogółem.
Mimo obaw, że cła mogłyby silniej podbić inflację, raport pokazuje, że ceny wielu towarów najbardziej narażonych na ich wpływ zaczęły spadać, podczas gdy presja cenowa w usługach takich jak opieka medyczna, podróże lotnicze czy usługi hotelowe pozostaje wysoka.
Według oczekiwań rynku pierwsza obniżka stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych może nastąpić dopiero we wrześniu. Dane z narzędzia FedWatch przygotowanego przez CME Group wskazują, że inwestorzy widzą około 43 procent szans na drugą obniżkę jeszcze przed końcem roku. Najbliższa decyzja w sprawie stóp procentowych zostanie ogłoszona 18 marca.