Holenderski koncern ASML, czołowy dostawca zaawansowanych maszyn litograficznych i innego sprzętu do produkcji chipów oraz układów półprzewodnikowych, opublikował niedawno wyniki finansowe za pierwszy kwartał – solidne i optymistyczne. Zarazem jednak największy i najważniejszy klient firmy, tajwański koncern TSMC, jest coraz bardziej niezadowolony z polityki cenowej Holendrów, w logiczny sposób kształtowanej przez quasi-monopol w segmencie najbardziej zaawansowanego technologicznie oprzyrządowania produkcyjnego. I grozi zachwianiem długoletniej współpracy.
ASML Holding NV opublikowało wyniki za pierwszy kwartał 2026 roku, w których odnotowało przychody netto w wysokości 8,8 mld euro, marżę brutto na poziomie 53,0 proc. oraz dochód netto 2,8 mld euro, co odpowiada zyskowi na akcję w wysokości 7,15 euro. Spółka podniosła prognozę na cały 2026 rok do przedziału 36–40 mld euro przy marży brutto 51–53 proc. W kwartale dostarczyła 67 nowych systemów litograficznych, w tym dwie maszyny High-NA EUV, a przychody z zarządzania zainstalowaną bazą wyniosły 2,5 mld euro. ASML potwierdziło, że nie stanie się wąskim gardłem dla branży półprzewodnikowej.
W tym samym czasie największy klient ASML – tajwański TSMC, który według informacji dotyczących łańcucha dostaw jest największym odbiorcą sprzętu holenderskiej spółki – poinformował o opóźnieniu wdrożenia najnowszych maszyn litograficznych High-NA EUV. TSMC nie planuje obecnie ich zakupu, a potencjalne wdrożenie odkłada co najmniej do 2029 roku. Decyzja jest podyktowana ich cenami i ma na celu ograniczenie kosztów. Maszyny High-NA EUV kosztują bowiem ponad 350 mln euro (410 mln dol.) za sztukę. Produkcja wiodących chipów generacji A13 w TSMC ruszy dopiero w 2029 roku.
Zatkać źródła technologicznych przecieków
Informacje te pojawiają się w kontekście trwających napięć w globalnym łańcuchu dostaw sprzętu do produkcji półprzewodników. Tego samego dnia, 22 kwietnia 2026 roku, izba przedstawicieli Kongresu USA przegłosowała w komisji projekt ustawy MATCH Act. Micron Technology, największy amerykański producent pamięci, intensywnie lobbował w trakcie prac legislacyjnych za wprowadzeniem tej ustawy. Przedstawiciele spółki uczestniczyli w spotkaniach z członkami komisji spraw zagranicznych Izby Reprezentantów oraz komisji bankowej Senatu w marcu i kwietniu 2026 roku.
Ustawa MATCH Act ma zamknąć luki w kontroli eksportu sprzętu do produkcji chipów do Chin. Przewiduje ona nałożenie dodatkowych ograniczeń na dostawy maszyn DUV immersion – segmentu zdominowanego przez ASML – do całego Państwa Środka, a nie tylko do wybranych obiektów. W przypadku braku porozumienia z Chinami wprowadzone zostaną licencje na serwisowanie sprzętu w obiektach należących do chińskich firm ChangXin Memory Technologies (CXMT), Yangtze Memory Technologies (YMTC) oraz Semiconductor Manufacturing International Corp (SMIC).
Restrykcje mają zapobiec dalszemu rozwojowi chińskich konkurentów na rynku pamięci – a nieoficjalnie, także utrudnić działania obliczone na skopiowanie lub wykradanie rozwiązań technologicznych, co według źródeł Micronu stanowi żywotne zagrożenie bezpieczeństwa narodowego. ASML, choć jest firmą holenderską, prowadzi działalność w jurysdykcji amerykańskiej, stąd nie jest niewrażliwa na wpływ amerykańskich regulacji prawnych i musi je wziąć pod uwagę.
ASML widzi kłopoty na horyzoncie
Tymczasem ustawa ta mogłaby istotnie wpłynąć na przychody ASML z rynku chińskiego, gdzie spółka kieruje znaczną część wolumenu maszyn DUV. Departament Handlu USA utrzymuje już ograniczenia wobec YMTC od 2022 roku oraz wobec zaawansowanych obiektów CXMT. Projekt MATCH Act stanowi największy pakiet legislacyjny w tej dziedzinie od czasu Export Control Reform Act z 2018 roku. ASML nie skomentowało bezpośrednio wpływu potencjalnych nowych restrykcji na swoje wyniki, jednak prognoza na 2026 rok uwzględnia istniejące ograniczenia eksportowe.
TSMC pozostaje kluczowym odbiorcą systemów EUV i High-NA EUV ASML. Opóźnienie w przyjęciu najnowszej generacji sprzętu nie zmienia faktu, że holenderska spółka utrzymuje dominującą pozycję w segmencie zaawansowanej litografii. Jednocześnie naciski legislacyjne w USA na zaostrzenie kontroli eksportu do Chin mogą wpłynąć na strukturę przychodów ASML w nadchodzących kwartałach, zaś długotrwałe niezadowolenie najważniejszych klientów z zawyżonych cen w dość logiczny sposób może popchnąć ich do poszukiwania alternatywnych źródeł sprzętu.